بود ، به جناب جلالتماب اجل مختار السلطنه ، « 1 » كه در آن تاريخ وزير ادارهء جليله نظميه بود ، اظهار نمودم كه قصد يكسال نوكرى دارم و از هر علم و عملى بىبهره نيستم . و ثبت ابنيهء محاط خندق شهر دار الخلافهء باهره را ، از قبيل خانه و دكان و مسجد و مدرسه و رباط و طويله و كليسا و غيرهها ، با مساحت محيط خندق و ذرع مربع شهر را داشت . از فقير خواست كه به اين كار مشغول شدم . و قرار گذاشت كه ماهى سى تومان حق الزحمه بدهد ، و پس از اتمام هم اين مبلغ را به استدعاى از دولت در حق فقير مستمر نمايد . فقير نيز قبول نموده و اين كار را به انجام رسانيد . لكن ، جز ماهى ده تومان در مدت يكسال كه مشغول اين خدمت بودم نرسانيد ، و پس از اتمام نيز ، نه مغرى اليه را مجال وفاى بهعهد باقى ماند ، و نه فقير را ياراى اظهار مطلب . اينك ، در اين سال فرخنده مآل بارسئيل سنهء 1320 ، كه حكومت شهر دار الخلافه تفويض به كف كفايت و فرط سياست و عدالت جناب مستطاب اشرف ارفع و الا ، دستگير فقرا ، استظهار اغتياء ، پناه ملت ، خيرخواه دولت ، عون الملة ، سركار شاهزاده عين الدوله ، ادام الله ايام بقائه ، مىباشد ، نظر به همت مردانه متقبل شدند براينكه نتيجه زحمت و خدمت يك ساله فقير را ، كه در اين مجلد مرتب شده ، به عرض خاكپاى عاكفان آستان معارف تبيان معدلت بنيان اقدس ملوكانه ، ارواح العالمين له الفداء ، رسانيده آنچه را كه ديگرى وعده كرده بود ، ايشان به فرط فتوت وفا كنند .
مريد پير مغانم ، ز من مرنج اى شيخ * چرا كه وعده تو كردى و او بهجا آورد
و شك نيست كه عدالت ملوكانه نيز شامل حال فقرا شده ، چنان كه منتظر است عواطف شاهانه مبذول خواهد شد .
شاه را به بود از طاعت صد سالهء زهد * قدر يك ساعت عمرى كه در او داد كند
شهر دار الخلافه تقريبا سى و شش كرور ذرع مربع است كه مىشود 18000000 . مساحت محيط باستيون شهر دار الخلافه مظفرى ، صانها الله عن الافات ، هيجده هزار و چهار صد و هشتاد ذرع است يعنى 18480 .
شهر دار الخلافه منقسم مىشود به پنج محله و هر محله بر چند پاتوق ، و هر محله به
هامش
( 1 ) . مختار السلطنه همان كريم خان مختار السلطنه است كه پسرش ركن الدين مختار را معروف به مختارى كه درجهء سرپاسى ( سرتيپى ) دانست و از 1313 تا شهريور 1320 ، رئيس كل شهربانى ايران بود . براى شرح حال او بنگريد به پليس خفيه ايران ، مرتضى سيفى فمى تفرشى .