انگورها شيرين شده بكمال برسند و چون ماه آخر پائيز شود و رزستان از بر و باربرى ماند بيايند و هر تاكى را زايد بر هفت شاخهء قويتر هرچه باشد از بيخ قطع نمايند . و كذلك نارستان را شرط است كه از اول بهار الى آخر پائيز هرچه شاخه از پاى درخت و ساقهء آن بر آيد قطع كنند و چون از بار بالمره عارى شود شاخههاى زيادتى و شاخههاى راست مجردى كه از سر شاخهاى بار ده گذشته باشد قطع كنند [ 138 پ ] و همچنين درختهاى ميوهجات و غيره خيابانها را سالى دو مرتبه پيراستن ساقهها و كاستن شاخههاى زيادتى لازم است . و چون اول سال شود بيايند شاخههاى تاك را هريك سه بند واگذاشته از ميان بند چهارم قطع نمايند و در سال ديگر همين وقت بيايند و پنج بند گذاشته از ميان بند ششم قطع كنند . اين دستور العمل همه سالهء باغات و اشجار و شرط عمدهء خاشاك و اسفار كامل است در اول سال .
و نيز بايد دانست كه نارستان و تاكستان از آن سال كه مثمر شوند به بعد لازم است كه در زمستان دو نوبت يخ آب كامل داده شود كه سه خاصيت از آن منظور است : يكى آنكه چون شب شود آن آب و گل تا يك ذرع زير زمين يخ كند كه كرمهاى زمين كه خصم ريشهء اشجارند ناچيز شود . ديگر آنكه زمين كه از يخ متكاثف شود چون هوا گرم گردد لابد متخلخل شود و خلل و فرج بهم رسد ، هم ريشهء اشجار به سهولت به اطراف دراز گردد و هم آب به آسانى سر بقعر زمين نهد [ 139 ر ] . يكى ديگر آنكه عنصر اشجار را ترطيب و تعديل نمايد و در هواى گرم تابستان از خطر عطش و استسقا ايمن مانند . و نيز بايد دانست كه در اول هر سال چه نارستان و چه تاكستان را بايد اسفار كامل نموده آب نكنند تا چهل
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 181
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص١٨١