* * * اين است تعداد نفوس و خانهها و مساجد و گرمابهها و دكاكين و خانات بلده و بلوك دار المؤمنين كاشان كه بتفصيل مرقوم و مذكور گشت ، انشاء اللّه كه مطابق واقع خواهد بود .
* * * و اما در خصوص عمل زراعت و وضع فلاحت [ 120 ر ] و تصنع و تربيت باغات و تبديل اشجار باغصان مختلفه و اوراق متفاوته و اثمار متغايره اگر مسود اوراق بخواهد كما ينبغى و يليق تشريح نمايد كتابى خواهد شد بزرگ زيرا كه مثلا يكى از محصولات درختى ابريشم است از برگ توت از روزى كه در اسفند ماه تخم كرم را احيا كرده تربيت مينمايند و برگش ميدهند الى زمانى كه پيله « 1 » آن را از چرخ كجكارى « 2 » ميكشند ابريشمش را به خريدار ميفروشند . و يكى ديگر از محصولات زمينى تنباكو است از آن وقت كه در اسفند ماه تخمش را ميكارند و در پنجاهم عيد نوروز نشا ميكنند الى زمانى كه برگش را در كيسه كرده ببازار ميفرستند . و يكى از صنايع تربيت باغات و اشجار كه از يك اصله درخت انواع ميوجات را بارآورند از وقتى كه زمين را براى تغريس اشجار آورده « 3 » شيار ميكنند تا زمانى كه اثمار آن در كمال لطافت و حلاوت ببازار مىبرند هرگاه روز بروز و ساعت بساعت همه اطوار و احوال آنها
هامش
( 1 ) - پيلهء ابريشم عبارت است از كيسه و خريطه كه كرم ابريشم بدور خود مىتند .
( حاشيه )
( 2 ) - چرخ كجكارى - چرخى است كه پيلهء ابريشم را با چربى در آن ريخته ابريشم ميكنند و كلافه مينمايند . ( حاشيه )
( 3 ) - آورده كردن عبارت است از آنكه زمين را قريب يك ذرع بر ميگردانند تا نرم شده اشجار غرس نمايند . ( حاشيه )