شده معلوم ميگردد حصنى حصين بوده و الآن از آب مزرعهء محسن آباد در چهار ديوار آن زراعت مىنمايند .
و يكى ديگر از قلاع معتبرهء كاشان قلعهء مورچان كه در كنار جادهء ميان نوش آباد و على آباد واقع شده و چندان عرض و طولى ندارد ولى بسيار متين و منيع برپا شده و با وصف آنكه بانى و زمان بناى آن مطلقا معلوم نيست الى حال حصاربندى و بعضى از ابنيهء آن عيب و نقصى حاصل ننموده است . آن را مثمن بنا نهاده در هر ضلعى برجى بزرگ ساخته و وجه تسميهء آن به اين اسمى كه الان موسوم است چون در زمان سلاطين صفويه چند رشته قنات مخروبه است كه آن زمان داير بوده و در اراضى زير جاده الى حوالى قريهء نوش آباد زراعت مينمودهاند يك سال زمان درو و هنگام خرمن چند نفر از خوشه چينان خوشه كه گرد خرمنها [ 98 پ ] فراهم نمودند هر شامگاه در كنار آن قلعه جمع كرده خودشان نيز در آنجا بصبح آوردند ، چون چند شب بدين منوال گذشت نيم شبى يكى از خوشه چينان بضرورتى از خواب برخاست . در آن ماهتاب شب به نظرش رسيد كه طناب سياهى از يك سوى قلعه كشيده شده به طرف خرمن خوشههاى او . چون نزديك شد معلوم نمود فوجى از مورچگان همه شب بعادتى كه دارند بهيأت اجتماع از سوراخ خود درآمده تا صبحگاه از خرمن آنها بسوراخ خود بردهاند . چند شبى ديگر هم كه به كار خود توقف داشتند به همان نحو ميگذشت . چون كار آنها در آن دشت بنهايت رسيد صبحگاهى متفق گشته بكاوش سوراخ مورچگان پرداختند .
نقبى پيدا شد و سه خم يافتند كه دوتاى آن تهى و سر گشاده و هردو روى آن كاشى معرق [ بود ] و مورچگان بفراست طبيعت از براى رفع رطوبت و
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص١١٩