مهبوب و بجانب شهر كه در جلگه و هموارى و كوهسار كه طرف جنوب است راجع سازد . اين است دليل غلبهء گرمى و ظهور خشكى هواى كاشان و علت عبور شمال و هبوب به رياح شمالى از بام تا شام به طرف جنوب ، فاعتبروا يا اولى الابصار .
و در خلال اين احوال بايد دانست كه با وجود وزيدن بادهاى گرم و خشك از صبح تا شام از درياى نمك و شورهزار بجانب كاشان و منتشر ساختن اجزاى صغار نمك كه علت تامهء حرارت و يبوست هوا است چنانچه بادهاى جنوبى كه از ساحت ييلاق و طرف باغستان و آب و سبزه و اشجار قراء سردسير و كوهسار بمقتضاى اسباب طبيعى بجلگه و هموارى اين شهر عبور و مرور نمىنمود و همواره اصلاح مفاسد عارضه نمىكرد مسلما زيست و سكون در اين بلد متعذر و متعسر ميبود ، فلما يكون الامر كذلك احسن بلاد از براى سكون و توطن كاشان است .
چه كه فصول اربعه هيچيك مانع و دافع [ 92 پ ] و اسباب ابطال فيض و تقاضاى يكديگر نمىشوند و انواع محصولات دشتى و درختى تربيت مىشود و بكمال ميرسد و هر فصلى بمقتضاى نظم حكمت طبيعى سه ماه تمام حركت مىكند و بر عموم بنى نوع خلق چه واقفين و چه عابرين هواى اين شهر موافق و سازگار است . كسانى كه محرورى مزاجند برودت و رطوبت سه ماه زمستان مصلح و آنهائى كه مرطوبى طبعند حرارت و يبوست سه ماههء تابستان مفيد و دافع و از براى متوسطين هواى بهار و پائيز نافع ، بلكه اشخاصى كه در بلاد ديگر بنا خوشيهاى مزمنه و مرضهاى مهلكه از قبيل حميات ذات النوايب و ربع و غب و
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 110
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص١١٠