يا از مشروبات مانند آب ليمو و آب نارنج و آب غوره و آب تمر گجرات و غيره در هر فصلى هرچه يافت شود ، و از براى زمستان نيز هندوانه و خربزه و انار به قدر كفايت همه روزه در خانهها انبار كنند و چنان حفظ نمايند كه تا چهل روز بعد از عيد نوروز تر و تازه بماند و در قراء نيز ميوجات را انبار كنند : مانند سيب و گلابى و ترشه و حسينى و انگور تا يك ماه بعد از عيد حمل و نقل به شهر . نموده و بدكان بقالى فروشند تا هركس طالب شود حاضر باشد . و روزها سرخ كرده و مطبوخ كمتر خورند .
و در سه ماههء تابستان آنهايى كه بشغل و كسبى مقيد نيستند به ييلاقات و قراء سردسير روند و كسانى كه از رفتن سردسير متعذر و ممنوعند [ 94 ر ] نظر به آنكه خاك كاشان به قدر چهل پنجاه ذرع به آب دور است در جميع خانهها يكى و دو تا سردابها و زيرزمينهاى بسيار بزرگ روشن بىرطوبت خوش هوا مشتمل بر همه ملزومات مانند حوض آب و صندوقخانه و انبار و آبانبار و غيره كه هريك چهارده پانزده پله دارند و باد گيرهاى متعدده از براى هريك ساخته و راه ببامها داده و از بوم بام به قدر ده ذرع بلند افراخته به نحوى [ كه ] شمال در آن زير زمينها جارى است كه اگر چراغى افروزند محتاج به مشكات و مردنگى خواهد بود . چون روز بچاشتگاه رسد بسردابها درآيند و با كمال استراحت الى قريب بغروب زيست نمايند و ميوجات و تربارى كه در آن سردابها گذارند به حدى سرد و خنك شود كه دندان را بترساند ، و شبها ببامها برآيند و بياسايند . و خوبى هواى كاشان از نزديك طلوع فجر است الى سه ساعتى روز ، از اول شب برودت ماه و رطوبت آب و سبزه و تموّج
مرآة القاسان يا تاريخ كاشان ( فارسى ) — صفحة 112
مساهمون: عبد الرحيم كلانتر ضرابى ( سهيل كاشانى )
ص١١٢