مىباشد .
اين دو قبر باوجود اينكه در محل مرموزى بين سقف زيرى اطاق و بام آرامگاه قرار داده شده بود در ادوار بعدى مورد دستبرد قرار گرفته بوسيله حفرهء كه نزديك گوشه شمالى شرقى بام ايجاد كرده بودند سنگ بام را شكسته بدرون آن راه يافتهاند و بطمع نفائس آن بقاياى اجساد و استخوانها را هم از ميان بردهاند و بتدريج از خاك و غبار پر شده بود و در تابستان 1337 ضمن مرمت آرامگاه شكستگى سنگ بام هويدا و وسيله راه يافتن به قبور انباشته از خاك گرديد و مجددا پس از قرون متمادى درون آنها از خاك تهى گشت و به صورت پاكيزه درآمد . « 1 »
در دوران اتابكان فارس يعنى قرن هفتم هجرى دشت مرغاب آبادى بيشترى يافته محوطه آرامگاه كورش را تبديل به مسجدى كرده بودند و نوشتهها و سال تاريخ مربوط به اين موضوع ( رمضان 612 هجرى ) و نام اتابك سعد بن زنگى در گوشهوكنار محوطه مزبور بر روى سنگها موجود است و بر آستانه سنگى جانب غربى محاذى مدخل آرامگاه هم نوشته مفصلى با ذكر سال تاريخ 620 ( يا 621 ) دراينباره ديده مىشود .
2 - بناى اسلامى نزديك آرامگاه كورش .
بمسافت كمى در شمال آرامگاه كورش آثار بناى عهد اسلامى هويدا است كه از طرف اداره كل باستانشناسى در سالهاى 1328 و 1329 خاكبردارى شد و قطعات نوشته بدست آمد كه مىرساند در عهد شاه شجاع ( 770 - 776 ه ) از سنگهاى كاخها و ابنيه دوران كورش كبير آن را ساختهاند - وضع ساختمانى آن نقشه بناى چهار ايوانى را با اطاقها و ستونها و راهرو سراسرى جلو اطاقها مينمايد و چنين برمىآيد كه كاروانسرائى در كنار شاهراه جهت مسافرين و درعينحال خانقاه و عبادتگاهى جهت معتكفين و نيازمندان در جوار بناى متبرك آرامگاه
هامش
( 1 ) استخراج از گزارش شمارهء 173 ، 2 ر 5 ر 37 ادارهء باستانشناسى فارس و بنگاه علمى تختجمشيد .