و توابع ارسنجان و نقاط اطراف و دور و نزديك آن نيز از جمله محلّهاى مختلف شايستهء تحقيقات و بررسيهاى تاريخى در استان فارس محسوب ميگردد .
اطلاعاتى دربارهء برخى آثار تاريخى شمال فارس كه در تابستان 1341 مورد بازديد و بررسى پرفسور واندنبرگ قرار گرفته است
در مرداد و شهريور 1341 پرفسور واندنبرگ بلژيكى براى ادامهء بررسيهاى تاريخى و باستانشناسى خود بار ديگر بايران آمد و با موافقت و همكارى مقامات مختلف ايران مسافرتهائى بنواحى شمال و مغرب فارس نمود و مجددا سفر كوتاهى هم به فيروزآباد كرد . آقاى حسين كريمى از مأموران فنى ادارهء كل باستانشناسى از طرف آن اداره همراه پرفسور نامبرده بود و پس از پايان مسافرت مزبور بنابر درخواست نگارنده بدستور جناب آقاى حسن مشحون سرپرست ادارهء كل باستانشناسى رونوشتى از گزارش مأموريت آقاى كريمى به اختيار اينجانب گذارده شد و وظيفهء خود ميدانم در اينمورد مانند موارد ديگرى كه از اين گونه مساعدتهاى ذيقيمت بهرهمند بودهام مراتب سپاسگزارى صميمانهء خود را معروض دارم پرفسور واندنبرگ نيز طى نامهء كوتاهى چند عكس از آثار مورد بررسى اخير خود را جهت نگارنده فرستاد كه از آن جهت هم امتنان كامل اظهار مينمايم و آنچه دراينباره طى سطور آينده بمعرض خوانندگان گرامى ميرسد با استفاده از گزارش و عكسهاى مزبور تهيه گشته و مذكور افتاده است :
پرفسّور واندنبرگ در نامهء مورّخ 2 ديماه 1341 خود نتايجى را كه از مسافرت فوق بدست آورده بشرح زير ياد نموده است :
1 - مشخّص كردن راههاى باستانى در قسمت شمالى فارس .
2 - مشاهده و بررسى ويرانههاى كاروانسرائى از آغاز دوران اسلام در كوشك زرد « 1 » كه با استفاده از مصالح ساختمانهاى پيش از اسلام ( پايههاى سنگى -
هامش
( 1 ) نام اينمحل در صفحهء 327 كتاب حاضر گوشكزر ذكر شده است - در كتاب سرزمينهاى خلافت شرقى تأليف لسترنجLe strangeترجمهء آقاى محمود عرفان شمارهء 15 مجموعهء ايرانشناسى - ( از انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب - چاپ طهران 1337 - صفحهء 302 ) بنام گوشك زرد معرفى گرديده ضمنا اشاره شده است كه در فارسنامهء ابن بلخى آن را به صورت كوشگزر ذكر كردهاند .