بود ، نقل مكان نمود . « 1 »
دبستانهاى سعدى و انورى نيز كه بعد از مدرسهء سنائى پا بدايرهء وجود گذاشته بودند خدمات فرهنگى ارزندهاى بمعارف اردبيل نمودند ولى اجازهء تأسيس دورهء دبيرستان نيافتند . اين دو مدرسه اكنون هم با همين نامها در حوزهء فرهنگى اردبيل فعاليت دارند .
مدرسه احمديه و مدارسى كه بطور غيردولتى بتربيت نونهالان و جوانان اردبيل مىپرداختند عموما پسرانه بودند و هنوز از مدرسهء دخترانه خبرى نبود . اولين مدرسهء دخترانه بعد از كودتاى 1299 در اردبيل تأسيس يافت و بنام « مدرسهء مهستى بنات » شروع بفعاليت كرد و طوفانى از مخالفت قشرىمذهبان عليه خود برانگيخت . آنها كه تحصيل پسرها را در « اشكولّا » امرى خلاف مذهب و سنتهاى ملى مىشمردند با رفتن دخترها بمدرسه بشدت بمخالفت برخاستند و حتى در سال 1304 خورشيدى بدين مدرسه هجوم آورده با بيل و كلنگ درصدد خراب كردن سقف اطاقها بر سر دانشآموزان برآمدند . سرانجام چنان كه در صفحهء 453 جلد اول اين كتاب آوردهايم مديرهء مدرسه از ارتش استمداد نمود و با آمدن سربازها مهاجمين دست از تخريب و آزار برداشتند .
بااينحال دختران دانشآموز از ترس واكنشهاى بعدى متفرق گشتند و براى مدتى مدرسه عملا از فعاليت بازماند .
آقاى محمد على صفوت ، كه بعد از مرحوم محمد قدس رئيس معارف و اوقاف اردبيل شده در تاريخ فرهنگ آذربايجان مىنويسد كه « نخستين روزيكه نگارنده
هامش
( 1 ) - در باب هزينهء ساختمان دبيرستان صفوى در صفحهء 233 جلد دوم اين كتاب مطالبى نوشته شده است . در اينجا در باب خود عمارت اضافه مىشود كه اين بنا در زمينى بمساحت 19220 متر مربع ساخته شده و 1376 متر مربّع زيربنا دارد . عرصهء مدرسه از قبرستان بزرگ قديمى شهر است كه به « تابار قبرستانى » يعنى قبرستان محلّهء طوى معروف بود .
ملك الشعراى بهار در شعرى كه گفته و در راهروى عمارت دبيرستان با كاشى بر ديوار نوشته شده است ماده تاريخ آن را چنين آورده است :از صفاى شيخ چون شد ختم اين بناى عالى * هم بنام نامى آل صفى آمد مسمّا
زد رقم كلك ( بهار ) از بهر تاريخ بنايش * باد دايم اردبيل از اين دبيرستان مصفّى .( 1317 )