تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧
توسعهء فرهنگ نوين از تبريز برخاسته تلاش پىگيرى در راه ايجاد مدارس جديد ابراز مىنمود و كسانى كه بتاريخ فرهنگ ايران آگاهى دارند با نام و زحمات وى آشنا مىباشند و او را پيشواى فرهنگ نوين در آذربايجان مىدانند . او برادرى داشت بنام « ميرزا حسين رشديه » كه چون آثار سوختگى در صورتش ديده مىشد بقول يكى از شاگردان قديمش به « اوزى يانيخ رشديه » معروف بود . مسافرت او باردبيل و آگاهى فرهنگدوستان اين شهر از علاقمندى وى بمدارس جديد موجب شد كه او را بمديريت مدرسهء نصريه برگماشتند و از هرگونه سعى و اهتمام براى پيشرفت آن دريغ ننمودند . محمد وليخان در يادداشتهاى خود مىنويسد كه روز سوّم رجب المرجب 1322 هجرى قمرى از آن مدرسه ديدن كرده و آن را ، كه آن روز 35 شاگرد داشته ، خيلى منظم يافته است . سپهدار تنكابنى پس از اشاره بدين امر بتعريف اردبيل پرداخته نوشته است « اين صفحات يقين از پاريس هم منظم‌تر است . امّا چه فايده اين نظم‌ها بىقانون است » . شك نيست كه جمعى از قشريون با اين امر بمخالفت برخاستند و اين مدرسه را مخالف با مبانى دينى قلمداد كردند ولى چون اولياى مدرسه از حمايت و كمكهاى قابل تحسين حاكم برخوردار بودند به ظاهر كارى نتوانستند تا آنكه محمد وليخان از حكومت اردبيل چشم پوشيده بتهران رفت و مدرسه از حمايت وى محروم گشته بتدريج در محاق تعطيل افتاد و برچيده شد .

مدرسهء جعفريه :

تعطيل نصريه فرهنگدوستان اردبيل را از تلاش و كوشش باز نداشت . اينبار خود آنها ، در سال اول برقرارى مشروطيت ، يعنى 1324 قمرى ، با همّت تنى چند از بزرگان مدرسهء جديدى بنا نهادند و آن را بنام « جعفريه » خواندند . در تأسيس اين مدرسه بزرگانى از قسمت حيدرى ، مثل حاج ميرزا ابراهيم مجتهد ، نايب الصدر از ملاكين بزرگ اردبيل كه ملبس به لباس روحانيت بود ، شيخ الاسلام كه از محترمين شهر بشمار مىآمد ، همكارى مؤثرى داشتند . اين موضوع در شماره 31 مورخ 2 ذيحجه سال 1324 قمرى جريدهء ملّى چاپ تبريز نيز بدين شكل عنوان شده است :
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 187 | بابا صفرى