كشاورزى قوچان
موقعيت كشاورزى قوچان از گذشته مشهور بوده است بهطورى كه قوچان را خمير خانه يا انبار گندم خراسان مىناميدهاند .
جيمسپيلى فريزر در سفرنامهء خود مىنويسد : قوچان يا خبوشان كه در دورههاى باستانى به سرزمين كوشان مشهور بوده ، به گواهى جغرافيدانان قديمى يكى از بهترين مراكز كشت گندم و جو و پرورش گوسفند به شمار مىرفته است . « 1 »
به قول لرد كرزن انگليسى « در ولايات شمالى ايران از لحاظ حاصلخيزى و شرب اراضى ، بهتر از قوچان نيست . « 2 » »
ناصر الدين شاه نيز در سفرنامهء « 3 » خود مىگويد : « اين بلد ( قوچان ) در سال ، كفيل معاش غالب بلاد خراسان مىگردد ، به نحوى كه هرگاه به زرع آنجا آفتى وارد آيد در تمامى بلاد خراسان تفاوت نرخ حاصل گردد . »
سرپرسى سايكس كه در تاريخ 1272 ش . به ايران مسافرت كرده در سفرنامهء خود مىنويسد : « ما پس از عبور از رودخانهء اترك به حاصلخيزترين وادى ايران رسيده بعد از طى سى ميل راه به قوچان وارد شديم . »
هانرى رنه فرانسوى قوچان را در سفرنامهء خود حاصلخيزترين و پرآبترين ناحيهء شمالى ايران مىنامد و مىنويسد : « . . . زارعان از كشت يك دانه گندم ، غالبا صد دانه حاصل برمىدارند و به اصطلاح خودشان تخمى صد تخم بهره مىدهد . ناحيهء قوچان را به دليل حاصلخيزى ، انبار خراسان مىنامند . » « 4 »
در دايرة المعارف انگليسى موقعيت كشاورزى قوچان چنين تعريف شده است : « . . . در اين شهر ، كه يكى از قسمتهاى پرجمعيت و حاصلخيز ايالت خراسان است تقريبا هر سال بهطور متوسط از 25 تا 30 هزار تن غله به عمل مىآيد . » « 5 »
هامش
( 1 ) . طاهرى ، ابو القاسم . جغرافياى تاريخى خراسان از نظر جهانگردان ، تهران ، 1348 ، ص 51 .
( 2 ) . بارتولد ، تذكرهء جغرافياى تاريخى ايران ، ترجمهء حمزه سردادور ، تهران ، 1308 ، ص 146 .
( 3 ) . ناصر الدين شاه قاجار ، سفرنامه خراسان ، به اهتمام اعتماد السلطنه ، 1306 ق . تهران .
( 4 ) . هانرى رنه دالمانى . سفرنامهء از خراسان تا بختيارى ، ترجمهء ابراهيم فرهوشى ، تهران ، 1335 ، ص 597 .
( 5 ) . دايرة المعارف اسلاميه ، لندن ، بريل ، 1980 ، ص 312 .