مشعرند ، مرتبهى غيب الغيوب را كلمات و اصواتاند . چنانكه عارفى [ عراقى ] گفته است « 1 » :
« عشق در پرده مىنوازد ساز * هر زمان زخمهاى كند آغاز
همه عالم صداى نغمهى اوست * كه شنيد اين چنين صداى دراز »
و از آثار « 2 » ائمّهى هدى - عليهم السّلام - رسيده است : « نحن كلمات التّامات » ؛ و : « انا كلام اللّه الناطق » . و ربط به همين مطلب دارد قول ايشان :
در آ در وادى ايمن كه ناگاه * درختى گويدت انّى أنا اللّه
چه حضرت موسى از شجرهاى شنيد كه :
« أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا »
. چنان كه « 3 » جناب اشرف الحكماء [ ملا هادى سبزوارى ] فرمودهاند :
« موسيى نيست كه دعوىّ انا الحق شنود * ورنه اين زمزمه اندر شجرى نيست كه نيست »
اختصاص به شجر « 4 » ندارد ، بلكه تمام اشياء الوهيّت دارند ، چه ، تمام مظهر
« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ »
را حكايت مىكنند : « اللّه هو الاشياء و ليس بشىء من الاشياء » « 5 » . بهواسطهى آنكه تمام حدّ دارند ، و او تعالى « 6 » شامل تمام است ، و در هيچ جا حدّ يقف « 7 » ندارد . پس بايد انسان در همه جا در مشاهدهى دوست و مشاهدهى آيات و ظهور حق بود . كما قيل « 8 » :
هامش
( 1 ) . پا : فرموده
( 2 ) . پا : ( آثار ) را ندارد .
( 3 ) . پا : شنيده « انا ربكم الاعلى » . چنانچه
( 4 ) . پا : شجره
( 5 ) . پا : بشىء منها
( 6 ) . شا : ( تعالى ) را ندارد .
( 7 ) . پا : يقف
( 8 ) . شا : ( كما قيل ) را ندارد .