باب المكاشفة
قال اللّه تعالى :
فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى
« 1 » .
و معنى « وحى » اشارهء خفيّه است ، و معنى « مكاشفه » ملاقات احد متباطنين است ديگرى را به سرّ خود ، و نمىباشد اين مگر به اشارهء خفيّه ؛ پس وحى و مكاشفهء به سرّ از وادى واحدند در معنى ؛ چرا كه هرگاه مكاشفه نمايد احد ايشان ديگرى را به سرّ خود ، پس بتحقيق كه وحى كرده است به سوى او ؛ پس از اين جهت است كه استشهاد كرد به وحى بر مكاشفه .
و امّا تخصيص وحى به نبىّ و كشف به ولىّ ، پس امرى است اصطلاحى مبنى بر رعايت ادب « 2 » ، و فرق ميان مبعوث به سوى خلق و ميان غير مبعوث ؛ و بتحقيق كه وارد شده است به اين معنى در قرآن مجيد در قول خداى تعالى كه :
وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ
« 3 » .
[ معناها ]
المكاشفة مهاداة السّر بين متباطنين ؛ و هي في هذا الباب بلوغ ما وراء الحجاب وجودا .
« مهادات » به دو كس ، يك كس را آوردن است ، چنان كه يكى بر يك جانب باشد و يكى بر جانب ديگر ؛ « 4 » و « متباطنان » كسانىاند كه تلاقى كنند باطن هريكى از ايشان باطن ديگرى را ؛ و « مهادات » در اينجا كنايه است از سريان سرّ ميان ايشان .
« و مكاشفه در اين باب » يعنى باب حقايق و رجوع از جمع به سوى فرقى كه او
هامش
( 1 ) . نجم / 10 .
( 2 ) . اصل : - ادب .
( 3 ) . مائده / 111 .
( 4 ) . ك : « المهاداة » التمايل و التثنّى .