محمّد فصيح - كه پيوسته اوقات با بركاتش به تربيت اصحاب فضل و عرفان و تقويت ارباب عقل و ايقان مصروف و معطوف بوده - آماده كرده است .
متن انيس العارفين بر خلاف مقدّمهء آن - كه از نثرى جذّاب و روان برخوردار است - داراى نثرى مصنوع و متكلّفانه است ؛ و اين شايد از آنجا ناشى شده باشد كه :
1 . طارمى نسبت به اهميّت كتاب منازل وقوف كامل داشته و ازاينرو از ميان شيوهها و گونههاى ترجمه ، ترجمهء واژه به واژه را برگزيده است .
2 . افزون بر آن اينكه منازل مملوّ از اصطلاحات فنّى و تخصّصى است كه در غالب موارد يافتن معادل فارسى آنها - حتّى براى مترجمان حرفهاى معاصر - بسيار دشوار مىنمايد .
نكتهء پايانى اينكه تا زمان نگارش اين سطور از شرح حال ، آرا و ديگر آثار احتمالى مترجم هيچ اطّلاعى بدست نياورديم . جز اينكه در مجلّد شانزدهم فهرست نسخههاى خطّى كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ص 333 در ذيل عنوان عون اخوان الصفا على فهم كتاب الشفاء - كه تلخيصى است از شفاى بو على به قلم فقيه نامدار فاضل هندى - از شخصى به نام محمّد شريف طارمى و فرزندش ظهير الدين بن صفىّ الدين محمّد ياد كرده است ، كه اگر مقصود از او مترجم مورد نظر ما - يعنى صاحب انيس العارفين - باشد ، مىتوان چنين نتيجه گرفت كه او فرزندى به نام ظهير الدين نيز داشته ؛ و الله اعلم و علمه اتمّ و اكمل .
در ارتباط با سبك نگارش مترجم ذكر اين نكته ضرورى است كه وى پيوسته از ضمير « او » استفاده كرده ، امّا بيشتر آن را براى غير اشخاص - يعنى معانى - به كار برده است ؛ و اين خود باعث مىشود تا در به دو امر خواننده در فهم مباحث دچار مشكل شود ؛ امّا پس از مطالعهء چند صفحه و آشنايى با شيوه و سبك نگارش مترجم ، مشكل حلّ مىشود .
توصيف نسخه
تحقيق حاضر بر اساس دستنوشت نفيس و منحصربهفرد كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى به شمارهء 5322 انجام شده است . محقّق گرانقدر آقاى سيّد محمّد مشكات در حواشى اين نسخه در بيان اهميت آن چنين نگاشتهاند :
اين كتاب نفيس كه نام آن انيس العارفين است ، تصنيف مولانا صفىّ الدين محمّد الطارمى و شرح كتاب منازل السائرين خواجه عبد اللّه انصارى است ؛ نه صاحب كشف الظنون بر آن دست يافته و نه صاحب الذريعة الى تصانيف الشيعة از