به نظر مىآيد تبديل « چو » به « چه » ، برخاسته از يك ويژگى گويشى باشد و بىگمان در اينجا « چه » به همان معناى « چو » است .
112 / 8 چه دارد ؟ / اصل : « چه دار » .
113 / 7 بىگناه / اصل : « بي كياه » .
114 / 6 چارديوار رزان / ت : « خار ديوار رزان » .
مراد از « رز » ، « درخت انگور » ، « باغ انگور » و به طور كلّى « باغ » مىتواند بود ( سنج : فر ، 2 / 687 ) .
« خار ديوار رزان » ، خارى است كه بر سر ديوار باغها مىبوده ؛ چه ، « در دهات ، مرسوم است كه بر سر ديوار باغ بوتههاى خار دار مىگذارند و دنبالهء آن را با گل استوار مىكنند و گاهى نيز بر گرداگرد مزرعه ديوار بستى از چوب و خار مىكشند چنان كه در عهد حاضر ، گاه سيمخاردار مىكشند ، براى آنكه حدود ملك معلوم باشد و هر راهگذار به درون آن راه نيابد ؛ مولانا سخن را بدان بوتهء خاردار يا آن داربست تشبيه مىكند از آن جهت كه معنى را محدود مىسازد و يا به واسطهء آنكه مانع رسيدن به اصل و حقيقت معنى است ؛ زيرا لفظ تنزّل فكر و معنى است در قالب . . . » ( فر ، 2 / 687 ) .
احتمالا چون « خار ديوار رزان » اندكى از ذهن دور بوده ، « چارديوار رزان » جانشين آن شده كه همان مفهوم را مىرساند ، و آن هم محدودكنندهء باغ معناست .
114 / 10 حق ز غيرت نيز با ما هم نزد / ن و ت به جاى « با » ، « بى » دارند .
تفاوت ضبط ، معنى دار است ؛ بهويژه كه اين بيت و دو بيت پيشينش ، جاى گفتگوى گزارندگان مثنوى بوده و به گفتهء شادروان فروزانفر « شارحان مثنوى اين ابيات را . . . تأويلهاى شگفت كردهاند » ( فر ، 2 / 689 ) .
114 / 11 ما چه باشد . . . / اين بيت در ت چنين است :
« ما چه باشد در لغت ؟ اثبات و نفى * من نه اثباتم ، منم بىذات و نفى »
نسخه بدل ن قدرى با متن ما هموست .
114 / 12 پس خوشى در ناكسى بشتافتم / ت : « پس كسى در ناكسى دربافتم » .
دور نيست كه « بشتافتم » در نسخهء ما تصحيف « بشناختم » باشد ؛ و اللّه أعلم .
115 / 7 افسان / ت : « افسون » .
116 / 14 پاسبان / ت : « آستان » .
117 / 13 تو قياس از حالت ايشان مكن / ت بجاى « ايشان » ، « انسان » ضبط كرده است .
118 / 9 ناز را رويى ببايد همچو ورد / در اصل بجاى « رويى » ، « روى » است .