أَعْمى »
« 1 » . و حديث : « اذا مات الانسان انقطع عنه عمله » « 2 » منافى سخن شيخ نيست ، چه ترقى مذكور نه به عمل است بلكه به فضل و رحمت خداست .
قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ
« 3 » .
3 . مثال و خيال مقيد ، قوهء خيال انسان است و مثال و خيال مطلق متعلق به عالم كبير انسانى يعنى عالم خارجى و عينى است و آن بر دو قسم است ، نزولى و صعودى . و اين دو به وزان يكديگرند چه اينكه عالم و عين بر تثليث است . و مثال مقيد حبالهء اصطياد نقوش و صور علمى و حوادث مثال مطلق نزولى و صور ارواح و . . . مثال مطلق صعودى است ، و صافى بودن مثال مقيد ، لازمهء انعكاس نقوش و صور موجوده در مثال مطلق ، خواه صعودى و خواه نزولى در مثال مقيد است و اطلاع بر حوادث و امور خفيه و آگاهى از آينده ، منوط بدان است و نيز كشف احوال اهل برزخ اعنى مثال مطلق صعودى نيز بدان وابسته است . و اصحاب رياضات را براى وصول سالك الى الله تعالى به دو مثال مطلق صعودى و نزولى و ارتباط با آنها ، دستوراتى است كه اين زمان بگذار تا وقت دگر . تا نگردى آشنا زين پرده رمزى نشنوى .
هامش
( 1 ) . اسراء ، 73 .
( 2 ) . منية المريد ، ص 103 . منهج الصادقين ، ج 2 ، ص 7 .
( 3 ) . يونس ، 109 .