جمعى كه ز بادهء فنا بىهوشند * بر لب زندهاند قفل و خوش « 1 » خاموشند
از آتش ظلم گرچه « 2 » گاهى جوشند * اصلاح كنند و عيب مردم پوشند
شكايت از جمعى قرشى « 3 » كه به سعادت « 4 » بيعت ناظم رسيدهاند پس تيغ خلاف از غلاف ادبار كشيدهاند
تلكم قريش تمنّانى لتقتلنى * فلا و ربّك ما بزّوا و لا ظفروا
فإن بقيت فرهن ذمّتى لكم * بذات ودقين لا يعفو لها أثر « 5 »
و إن هلكت فإنّى سوف أورثهم * ذلّ الحياة فقد خانوا و قد غدروا
اصل تمنّا « تتمنّا » . و فى المثل : « من عزّ ، بزّ » ، أى من غلب ، أخذ السّلب . و رهن بمعنى مفعول . و الذّمّة : ما يذمّ الرّجل على إضاعته من عهد . و الودق : المطر ، و فى الأساس : « حرب ذات ودقين شبّهت بسحابة ذات مطرتين شديدتين ؛ و يروى عن علىّ ، رضوان اللّه عليه « 6 » :
فإن بقيت إلى آخر البيت . » « 7 » و قال الجوهرىّ : « ذات ودقين الدّاهية ، أى ذات وجهين كأنّها جاءت من وجهين . » « 8 » و عفا : ناپيدا شدن .
مىفرمايد : آن قريشند ، آرزو مىكنند تا بكشند مرا ، پس « 9 » بحقّ پروردگار تو نربايند از من چيزى و ظفر نيابند . پس اگر بمانم « 10 » ، پس گروست عهد من مر شما را بحربى كه ناپيدا « 11 » نشود مران را نشان . و اگر هلاك شوم ، پس به درستى كه من زود ميراث گذارم ايشان را خوارى زندگى ، كه به حقيقت خيانت « 12 » كردند در عهد و به حقيقت پيمان شكستند . س :
ديديم جماعتى بايمان درست * بودى همه را حديث و پيمان درست
امروز چنانست كه در روى زمين * بسيار عزيزست مسلمان درست
هامش
( 1 ) .E: - خوش .
( 2 ) .A: اگرچه .
( 3 ) .E: قريشى .
( 4 ) .C: بشرف .
( 5 ) .E: اثروا .
( 6 ) .CG: عليه السلام .
( 7 ) . أساس البلاغة : 495 .
( 8 ) . صحاح : 1563 .
( 9 ) .A: + نه .
( 10 ) .AG: + من .
( 11 ) .E: پيدا .
( 12 ) .C: جنانجه .