آنكه من بودمى به پهلو افكنده ، بربودى او از من جامههاى مرا . س :
دشمن كه دلش مباد خالى از درد * سوگند خورد كه قتل من خواهد كرد
ليكن به ميان خاك و خونش بينم * آن دم كه شود نشسته از هر سو گرد
عبد الحجارة من سفاهة رأيه * و عبدت ربّ محمّد بصواب
عرف ابن عبد حين أبصر صارما * يهتزّ أنّ الأمر غير لعاب
أرديت « 1 » عمروا إذ طغى بمهنّد * صافى الحديد مهذّب قصّاب
لا تحسبوا الرّحمن خاذل دينه * و نبيّه يا معشر الأحزاب « 2 »
حجر : سنگ ، و حجارة : جمع او ، و مراد بتها ؛ چه سيصد و شصت بت در خانهء كعبه بود و بزرگتر آن هبل ( بضمّ هاء ) بود « 3 » و پيغمبر ، صلّى اللّه عليه و سلّم ، در روز فتح مكّه همه را بشكست و بفرمود تا هركس كه « 4 » بتى در خانه داشت بشكست . و الرّأى : اعتقاد النّفس أحد النّقيضين عن غلبة الظّنّ . « 5 » و الصّواب : ضدّ الخطإ . و عرفان و معرفة : شناختن ( از ثانى ) . و إبصار : ديدن . و صارم : برنده ، و اكثر استعمال او در شمشيرست . و اهتزاز « 6 » :
جنبيدن . و لعاب ( بكسر لام ) : با كسى بازى « 7 » كردن . و طغيان : بيراه شدن و از حدّ درگذشتن . و مهنّد : شمشير هندى . و قصب ( بصاد مهمله و معجمه ) : بريدن . و المعشر :
جماعة أمرهم واحد و يحصل بينهم معاشرة و مخالطة . و مراد از أحزاب بنى قريظه و قائد ايشان كعب بن اسد « 8 » ، و بنى نضير « 9 » و قائد ايشان حيىّ بن اخطب ، و خيبريان و قائد ايشان سلام بن ابى الحقيق ، و بنى وائل و قائد ايشان هوذة « 10 » بن قيس ، و قريش و قائد ايشان ابو سفيان ، و قبايل ثلاثهء غطفان « 11 » و قائد فزاره ازيشان عيينة بن حصن ، و قائد بنى مرّه حارث « 12 » بن عوف ، و قائد اشجع « 13 » مسعر « 14 » بن رخيله « 15 » ؛ و قرينه بر ارادهء جماعت مذكوره
هامش
( 1 ) .C: اردت .
( 2 ) .C: الاحباب .
( 3 ) .E: هبل بود بضم هاء .
( 4 ) .G: - كه .
( 5 ) . مفردات : 374 - 375 .
( 6 ) .C: اهتراز .
( 7 ) .E: يارى .
( 8 ) .E: مراسد .
( 9 ) .G: بنى نظير .
( 10 ) .E: مراسد .
( 11 ) .G: قطفان .
( 12 ) .B: حرف .
( 13 ) .E: اسجع .
( 14 ) .B: مشعر .
( 15 ) .A: رحيله ،E: زحيله .