ايشان شد ؛ يعنى مجموع ما را به جهت كردار سفهاى ما هلاك مىگردانى ؟ « 1 » ظهور اين فتنه نيست « 2 » مگر اثر امتحان و ابتلاى تو !
اگرچه اين سخن به حقيقت راست است ، امّا جز « 3 » در مقام انبساط ، اقتضاى ادب نيست .
الانبساط إرسال السجيّة ، و التّحاشي من وحشة الحشمة ؛ و هو السّير مع الجبلّة .
ارسال سجيّه 297 ، « 4 » فروگذاشتن طبيعت است بر اخلاق جبلّى بىتكلّف رعايت ادب ، و به يكسو شدن از وحشت تكلّف احتشام از ترك ادب .
و مراد از « سير مع « 5 » الجبلّة » رفتن است بر مقتضاى طبيعت بىتكلّف محافظت ادب .
و هو على ثلاث درجات :
و انبساط بر سه درجه است :
الدرجة الاولى : الانبساط مع الخلق ؛
درجهء اوّل ، انبساط با خلايق است .
و هو أن لا « 6 » تعتزلهم « 7 » ضنّا على نفسك ،
و آن اين « 8 » است كه از ايشان عزلت نگيرى و ترك مصاحبت ايشان نكنى ، از جهت ضنّت و بخل بر نفس خود ، كه صحبت خود از ايشان دريغ دارى .
و شحّا على حظّك ، « 9 »
و از جهت امساك و بخل حظّ و بهرهء خود از راحت خلوت و تنهايى ؛ « 10 » بلكه حظّ ايشان را بر حظّ خود برگزينى ، « 11 » و با ايشان بر مقتضاى شريعت و طريقت صحبت دارى .
و تسترسل معهم فى فضلك ،
و گستاخى كنى و مسامحه و مساهله نمايى با ايشان در « 12 » فضل خود .
هامش
( 1 ) . ج : + نيست .
( 2 ) . ج : - نيست .
( 3 ) . ع : - جز .
( 4 ) . ج : سبيحه .
( 5 ) . ع : - مع .
( 6 ) . ج : - لا .
( 7 ) . ج : يعتزلهم .
( 8 ) . ج : آنست .
( 9 ) . ج : خطك .
( 10 ) . ج : تنهاى .
( 11 ) . ع : بگزينى .
( 12 ) . ج : و .