تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 288

مساهمون:

ص٢٨٨
ص 97 ، به جاى « من اصحاب القبور » ، « من أهل القبور » آمده است ، و در شهاب الاخبار ، باب چهارم ، ص 78 ، به جاى « من اصحاب القبور » ، « فى اصحاب القبور » ديده مىشود . و در كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 194 ، به جاى « من اصحاب القبور » ، « فى أهل القبور » است . ( 7 ) قرآن : آل عمران ، بخشى از آيهء 169 . ( 8 ) « الستّار » : يكى از « الاسماء الحسنى » : پوشانندهء ( عيوب بندگان ) . ( 9 ) ذوق نقد نگاهدار : وقت را باش ، فرصت حال را درياب . ( 10 ) طريقت : « نزد صوفيه ، سيرت و روش مخصوص اهل سلوك ، از قطع منازل و ترقى در مقامات ، كه تحت ارشاد و هدايت شيخ و با آداب و [ رسوم ] تربيتى خاص همراه باشد . مريد ، كه رهرو اين راه به شمار است ، براى ورود به حلقهء اهل سلوك مراحل مختلف از بيعت ، شد ، و تلقين را مىگذراند ، و بعد از ملازمت عزلت و طى چله و صحبت ، عملا در شمار اهل طريقت درمىآيد . نزد صوفيه ، در امر سلوك مقصد البته حقيقت است ، امّا غالبا طريقت را راه وصول به مقصد و شريعت را نشان آن مىشمرند ، و در بيان اهميت و تفاوت هر يك ازين سه امر اقوال صوفيه بسيار است . بعضى شريعت را پوست ، حقيقت را مغز ، و طريقت را چيزى بين اين دو مىشمارند ، و بعضى گفته‌اند شريعت گفتهء پيغمبر است ، طريقت عمل او ، و حقيقت ديد او ؛ و آنكه جامع اين هر سه باشد قطب عالم و انسان كامل است . ر . ك . دائرة المعارف مصاحب . ( 11 ) روح اللّه : لقب عيسى مسيح ( ع ) . ( 12 ) احمديت : مجموعهء صفات و خصائص حضرت محمّد ( ص ) . ( 13 ) شيخ صدر الدين ابو محمد روزبهان بقلى فسوى فرزند ابو نصر بن روزبهان از ديلمىهاى فارس و يكى از بزرگترين عرفاى قرن ششم در سال 522 هجرى قمرى به دنيا آمد . وى كه معروف به « شيخ شطاح » بوده است پرآوازه‌ترين صوفى فارس مىباشد . روزبهان پاره‌اى از احوال و سخنان حلاج را در شطحيات خود منعكس كرده است و تصوف فارس را با آنچه از مكتب بغداد به دست آمده بود ارتباط داده است . ( بايد توجه داشت كه روزبهان بقلى را با يك صوفى و عارف معاصر وى كه روزبهان كازرونى مصرى معروف به وزان است اشتباه ننمائيم ) . وى در طريقت انتساب وى به سلسلهء ابو اسحاق كازرونى است . در آنچه به شريعت مربوط است نيز شيخ از مذهب شافعى پيروى مىكرد اما با ساير مذاهب هم آشنائى تمام داشت . در واقع طريقت او در تصوف مبتنى است بر عشق ، مكاشفه و شطح . سلسلهء روزبهانيه اگر از خود او نشأت نيافت به هر حال بعضى از اخلاف او در نشر آن اهتمام كردند و سلسلهء وى در واقع شاخه‌اى بود از پيوند كازرونيه و سهرورديه . روزبهان در نيمهء محرم سال 606 در سن 84 سالگى درگذشت و وى را در رباط خويش دفن كردند ( در محلهء « بالاكفت » شيراز ) . از كتابهاى معروف او : رسالهء كشف الاسرار ، شطحيات ، عبهر العاشقين ، تفسير عرائس البيان فى حقايق القرآن و منطق الاسرار ببيان الانوار است . براى اطلاع بيشتر ر . ك . جستجو در تصوف ، ص 225 - 219 . رياض العارفين ، ص 9 - 118 . ( 14 ) شرح الكنوز : يكى ديگر از تأليفات پيرجمالى . ( 15 ) صندوق : ظاهرا منظور صندوقچه‌اى است كه نقدينه و جواهر را در آن نگاهدارى مىكرده‌اند . مجازا به معناى مال و دارائى دنياوى . ( 16 ) علم : نشانى كه در راه براى شناختن آن بر پا سازند ؛ درفشى فولادين داراى دسته‌اى چوبى كه بر سر آنگاه شكل پنجه‌اى فلزى نصب كنند و آن را به لاله‌هاى بلورين و شمعدانها و پارچه‌هاى رنگارنگ