به موافقت هم به آواز حزين و به اصول خوش اين آيت قرآن مجيد بخواندندى « 1 » ، و آيت اينست : « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم . »
« يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ( 1524 ) . »
بعد از آن ، اين گروه ملائكه غايب شدندى و قومى ديگر به مقدار اول بيرون آمدندى و به آواز بلندتر از آنها اين آيت بخواندندى . و آيت اينست :
« قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ( 1525 ) . »
بعد از آن ، آن قوم نيز برفتندى و گروهى ديگر بيرون آمدندى و به صداى بلندتر از آن دو قوم اين آيت بخواندندى ، و آيت اينست :
« نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ وَ لَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَ لَكُمْ فِيها ما تَدَّعُونَ »
( 1526 )
« نُزُلًا مِنْ غَفُورٍ رَحِيمٍ »
( 1527 ) . بعد از آن كه اين آيات خواندند ، حضرت آفتاب جهانآراى اولين و آخرين ( 1528 ) ، عليه الصلاة و السلام ، از آن شكاف بيرون فرمودندى و در مقامى كه ذكرش گذشت نزول فرمودندى .
شرح اين احوال و تعبير اين واقعه خواهد گذشت ؛ مستمع باش تا زنده از حال روز خود شوى . و صلى اللّه على النبى الامى العربى ، محمّد و آله و سلم .
اى اخى ، بدان كه عذاب
« الْأَدْنى دُونَ الْعَذابِ الْأَكْبَرِ »
( 1529 ) اين معنى دارد كه ذنوب ( 1530 ) شخص كه نبخشند ، در يك ساعت به دست عذابش وادهند ، آنچنان باشد كه به چاهيش اندازند كه هرگز بدر نتواند آمدن كه آن چاه ويلش ( 1531 ) مىگويند ، و يا به مثال آنكه كوهيش بر سر زنند و نيستش گردانند و يا مسخش گردانند كه به شكل ددش ( 1532 ) كنند و يا به حيوان ، و اگر عفو « 2 » فرمايند ، بمرور آنچنان عذابش دهند كه عذاب ادنى ( 1533 ) گويند ، كه گناهكار را در پائين بامى بدارند و يك خروار كاه خاكآلود بر سرش ريزند . او گردآلود شود و او را از آن آلودگى آخر پاك توان كرد ، و الّا عذابى كه نيست مىكنند و يا [ به ] « 3 » شكل زشتش حشر مىكنند ، سختست . اى عزيزان ، چشم و گوش و دست و دل نگاه داريد و مردهوار بزييد . و اين دو عذاب كه شرحش رفت به نزد اهل محبّت سهلست ، كه قصاص اهل محبّت مردود گردانيدنست و التفات نكردن ، و آن چيز كه به سبب آن شخص مردود شده باشد ، آن شخص با آن چيز كه به شكل مهيبش حشر كنند ، با همشان محو كنند ، و آن صورت مهيب حريف را به دندان گزد و دندانش به مثال دندان دد باشد . زنهار و صد زينهار كه به خود مشغول شويد و به چيزى كه رضاى خداى تعالى به آن باشد ، و دانستن اين رضا و بىرضاى كار مشكلست . پس از جادهء حضرت سلطان سلاطين اولين و آخرين قدم به در منهيد . قوله تعالى :
« وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ »
( 1534 )
« وَ طُورِ سِينِينَ »
( 1535 )
« وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ . »
( 1536 ) و بدان كه بلد امين ( 1537 ) شرع حضرت محمّد مصطفى است ، صلى اللّه عليه و آله و سلم ، و هر كه راه آن حضرت درست بسپارد در احسن تقويم ( 1538 ) است ، و هركه خلاف آن حضرت كند در اسفل سافلين فرورود . نعوذ باللّه من غضب اللّه . و السلام .
تمّ الكتاب المسمّى بمرآة الافراد ، و الحمد للّه ربّ العالمين
هامش
( 1 ) در اصل : « بخواند » .
( 2 ) « عفو » در متن نامشخص .
( 3 ) [ به ] اضافهء قياسى .