داشت از تعظيم شيخ ناظم چيزى فرونگذاشت . و نيّت صحيحه در اين شرح آن بود كه بعضى از عوام اين نظم را دستآويز هوس و كام خود ساختهاند ، و بىلگام در ميدان فهم باطل از آن گام تيز كرده باشد ، كه از راه خطا به صوب صواب بازآيند ، و : « انّما الاعمال بالنيّات » . و خلاصه وصيّت بعد از توفيق اين اتمام - و اللّه ولى الانعام - ، آن است كه هرچه در اين شرح و نظم موافق اصل كتاب و سنت نباشد ، معتبر ندانند ، و بدانند كه از وحدت وجود مراد آن است كه در مشاهدهى عارفان كه از خود و عالم گذشتهاند ، كثرت درنمىآيد ؛ نه آنكه فى الواقع كثرت موجود نيست . و مىتواند بود كه آنجا كه مىگويند كه ما سوى اللّه « 1 » اعتبارى است ، مراد آن بود كه مجازى است ، « اى لا اعتداد به كما لا اعتداد بما لا وجود له فى الخارج » . چه موجود خارجى زائل ، همان مثابت دارد كه نيست . و يصدّق ذلك قوله تعالى :
« كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ » .
و الحمد للّه اوّلا و آخرا و ظاهرا و باطنا ، و صلّى اللّه على نبيّه الخاتم و آله و اصحابه المؤمنين « 2 » و سلّم تسليما ابدا كثيرا « 3 » .
هامش
( 1 ) . پا : سوى الله .
( 2 ) . پا : ( اصحابه المؤمنين ) را ندارد .
( 3 ) . دا : كثيرا دايما ابدا ، در پايان نسخه پاكستان آمده است : « لقد تم به حمد اللّه و حسن توفيقه كتاب نسايم گلشن من مؤلفات قدوة العارفين و زبدة المحققين ولى اللّه الظّاهر الموحّد التقى الطّاهر السّيد الحاج ابى الدّاعى نظام الملّة و الحقيقة و الدّين محمود الحسنى قدّس سرّه و رضى عنه فى سلخ ربيع الثانى سنه 882 هجريّه » .