خزانهء جواهر فرقانى و لئالى قرآنى بديشان كرده ، چهارده خانه به مزاياى عاطفت مخصوص گرداند « 1 » و سر جريدهء كارنامهء اعمال ساخت و خزانهء خاصّهء ختمى - كه از براى خاتم الولايه مدّخر فرموده - بديشان سپرد . و إلى يومنا هذا متصدّى آن امر خطير ايشانند و هر كه ولايت آن تخت بر او مقرّر گشت مأمور « 2 » در تحت ايالت او . « 3 »
درين وقت چون [ 449 ب ] آفتاب ولايت پرتو خاتمى ، جرم اقبال بر برج عشق انداخت و اين خطّهء لطائف آيين « 4 » ، مركز رايات حقايق آيات ساخت چندى از ما طلب داشتند كه : يكى از كبار مشايخ كه استيهال بلوغ به اقاصى مراتب كمال دارد در پيغولهاى خزيده و ازين صحراى فلك وسعت اطلاق و فضاى جنان نزهت تحقيق كنجى گزيده و خود را به فحواى
« وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَ لا تَكْتُمُونَهُ فَنَبَذُوهُ وَراءَ ظُهُورِهِمْ وَ اشْتَرَوْا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا فَبِئْسَ ما يَشْتَرُونَ »
متحقّق گردانيده نقد استعداد را به تصوّر بعضى از مسائل طبيعى و الهى و تصديق جمعى از اجناد او داده خود را از بيشتر لطائف دقايق و جلايل حقايق در درجهء حرمان انداخته است « 5 » ؛ «
مكن مكن كه پشيمان شوى و بد باشد
» « 6 » «
حفظت شيئا و غابت عنك اشياء
» . مىبايد كه ازين كنج زاويهء تجرّد تعلّق احوال و تقديس تحديد مآل به فضاى روحافزاى احاطت و هواى دلگشاى اطلاق درآيد و ازين غور وحدت كثرت نشان بر نجد كثرت وحدت اعيان « 7 » برآيد و بر مؤدّاى فحواى
« أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتابِ وَ تَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ »
، در مهامه تفرقه و فيافى بعد منهمك نگردد و بر امتثال فرمودهء
« أَجِيبُوا داعِيَ اللَّهِ »
اغتنام فرصت جسته هر چه زودتر [ 450 الف ] به شرف بساطبوس « 8 » مستسعد گردد پيشتر از آنكه قهرمان قهر ، مؤدّاى « 9 » «
السّيف أصدق إنباء من الكتب
» به ظهور رساند « 10 » .
و جذّ بسيف العزم سوف فإن تجد « 11 » * تجد نفسا فالنّفس إن جدت جدّت
هامش
( 1 ) .B , FوI: گردانيد
( 2 ) . در اصل ندارد ، مطابقB , C , D , E , IوJافزوده شد .
( 3 ) .I: + باشد
( 4 ) .F: + را
( 5 ) .B: + ع ؛D: + ص ؛FوG: + مصراع
( 6 ) .B: + ع ؛F: + مثل ؛G: + مصراع
( 7 ) .F: عيان
( 8 ) .E: بساطبوسى
( 9 ) .B: + ع ؛F: + مثل ؛G: + مصراع
( 10 ) .B , DوG: + شعر
( 11 ) . در اصل : فان تحد