قبايح نفس امّاره و نتايج حسنات نفس مطمئنّه .
( 17 ) پس اين نتايج حسنات صالحه هفت طبقهء آسمان روحانيّت فروگرفته است ، و همچنين كه اين نتايج حسنات صالحه هفت طبقهء آسمان فروگرفته است ، « 3 » اين نتايج سيّئات ذميمه نيز هفت طبقهء زمين بشريّت فروگرفته است ، « 4 » چنانكه مذمومات نفس امّاره به علويّات نفس مطمئنّه رسيده ، كه
« ثُمَّ رَدَدْناهُ أَسْفَلَ سافِلِينَ »
. « 5 » نمىبينى چه اشارتست به حال يوسف - عليه السلام - چنانكه مىگويد
« وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها »
؟ « 6 » و آن قصد از تاثير صفت نفس امّاره ظاهر شد . اى عزيز ! اينجا اعتقاد فاسد را جولان مده و مپندار كه نفس او - عليه السلام - امّاره بود ، بلك نفس وى از جملهء نفوس پيغامبران بود - عليهم السلام - و آن مطمئنّه باشد ، امّا همچنان كه گفتيم تأثير ظلمت نفس امّاره بود كه بر اطمينان دل او فتاد ، تا وى را آن خاطر نفسانى درآمد .
و ازينجاست كه از مرد صالح سيّئه در وجود مىآيد و از مرد طالح حسنه ظاهر مىشود .
( 18 ) پس همچنان كه گفتيم وجود انسانى مركّبست از دو عالم غيب و شهادت چون روح و قالب . بايد كه مناسب هر عالمى ازين دو عالم غيب و شهادت در وى نمودارى باشد . باز آمديم بدان كه طلب مناسبت آن كنيم . بدان كه مناسب قالب خاكى ظلمانى كثيف هفت طبقهء زمين بشريّت آمد ، و مناسب روح علوى نورانى لطيف هفت طبقهء آسمان روحانيّت آمد . پس مناسب هر يك ازيشان در عالم غيب مكمن و جايگاهيست ، كه عبارت از آن هفت دركهء دوزخ و هشت درجهء بهشت است ، كه ما آن را دوزخ ظلمانى و بهشت جاودانى مىگوئيم ؛ و اين هفت دركه « 18 » از دركات دوزخ ظلمانى و هفت درجه از درجات بهشت جاودانى كه هست ، پى در نهاد انسانى دارد - و اللّه اعلم . آمديم بسر سرّ آنكه دركات دوزخ هفت است و درجات بهشت هشت : چيست ؟ بدان كه درجهء « 20 »
هامش
( 3 ) - است و همچنين كه . . . گرفته استL: وN- -
( 4 ) - استL: -N- -
( 5 ) - سورهء 95 ( التين ) آيهء 5
- -
( 6 ) ، 7 ) - سورهء 12 ( يوسف ) آيهء 24
- -
( 18 ) - هفت درجهL: هشت درجهN- -
( 20 ) - استL: -N- - چيستL: از چيستN