شبيه به يكديگرند . »
علاوه بر اطلاعات جغرافيائى مذكور مقالهء آقاى مؤيد ثابتى داراى توضيح مختصر و مفيدى راجع به ناحيهء جام و تحولات آن و دودمان شيخ احمد تا امروز مىباشد كه براى تتميم فايده عينا در اينجا نقل مىگردد .
« ناحيه جام در دورههاى مختلف زمانهاى گذشته بواسطهء اينكه در سر راه تركستان بوده است آسيبها و خرابىهاى كلى ديده است . فتنهء غز و حملهء مغول و قيام تيمور و هجوم ازبكها و غارتهاى پىدرپى تركمنها بنياد هستى مردم آن سامان را در طى سالهاى متوالى به كلى ويران ساخت . اين ناحيهء حاصلخيز و خوشآبوهوا بهطورى از سكنه خالى شده بود كه تا 60 - 70 سال پيش بيشتر دهات و قراء آن بىصاحب افتاده و اكثر قنوات آن باير و مخروبه مانده بود . در اواخر دورهء ناصر الدين شاه براى آنكه آن ناحيهء خالى از جمعيت را مسكون سازند غالب قراء آنجا را كه در ضبط دولت بود به عنوان تيول به سركردههاى سوار واگذار كردند كه هركدام از آنها بتواند عدهاى افراد مسلح در هر قريهاى نگاه دارد و از هجوم غارتگران جلوگيرى نمايد . در اين چند سال اخير كه آرامش و امنيتى در مملكت برقرار گرديد املاك جام به سرعت رو به آبادى و عمران گذاشت بهطورىكه اكنون بهندرت ممكن است قناتى باير يا ملكى خراب در تمام ناحيهء جام و باخرز يافت شود .
فرزندان شيخ احمد جام كه هماكنون جمع زيادى از آنها ( در حدود 700 نفر ) در نواحى جام و باخرز و هرات و خاف اقامت دارند شايد تنها خانوادهء ايرانى هستند كه در مدتى بيش از نهصد سال سلسلهء آنها دوام و بقا داشته و در ناحيهء خود معروف بودهاند . حادثات سهمگين و وقايع گوناگون كه در آن سرزمين در طول مدت تاريخ بوجود آمده است نتوانسته است كه اين خانواده را منقرض نمايد . فعلا بيشتر اولادهاى شيخ در تربت جام و بزد سكونت دارند و خانوادههاى جامى الاحمدى -
مقامات ژنده پيل ( فارسى ) — صفحة 354
مساهمون: سديد الدين محمد غزنوى
ص٣٥٤