بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
و به نستعين
رب تمم
هذه مسائل سألت عنه فى طريق اهل المعرفة و اجابها بتأييد اللّه عزّ و جلّ .
سئل عنه عن حقيقة الكفر .
فقال : اعلم - خلصك اللّه من شوايب النوائب - بدان كه بنده را چهار كفر است كه پيوسته بدان سبب در اضطراب تلوين و تكوين است : كفرى از آن نفس است ، و كفرى [ از آن ] عقل است ، و كفرى از آن قلب است ، و كفرى از آن روح است .
اما كفر نفس بر سه طريق است : كفرى در كرامات ، و كفرى در حالات ، و كفرى در مكاشفات .
اما كفر بر كرامات آن است كه در هرچه ظاهر شود از تصرفات حق در عالم معاملت ، چون تقليب اعيان ، و ما يعجز الخلق فيه من الآيات و المعجزات ، كه او در آن مضطرب شود و بر آن شك كند كه خلق من الجهل و العمى ، كورى و گمراهى دارد از آن ، بر آن شك كند . و اگر همه آيت صغرى و كبرى بر وى عرض كنى بدان مؤمن نشود .
بلى ، از جهت استيلا و قهر روح و سرزنش دل به دو و تواتر نعم حق بر عارف بدين سببها به تلبيس و خدعت گويى كه طمأنينتى گيرد و هرگز با دل همراز نشود . و ما را با او آشتى نيست ، كه خلق را با او تألّف نيست . و از آن سبب چنين است كه حق او را بيافريد ، و نظرش از وجود خود با وجود نفس دفع كرد ، كه اگر او حق را بديدى هرگز در او كافر نشدى . زيرا كه او همه خود بيند ، و حق را نبيند .
و اين كفر فرعون بود كه بىحق ديدن خود را بديد ، و از آن كافر شد . كه هر كه از خود در
رسالة القدس و رسالة غلطات السالكين ( فارسى ) — صفحة 91
مساهمون: روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )
ص٩١