بيك ماه برد فلك محدّد بيك روز برد « 1 » ، و دور يومى از محدّد است .
و آنچه آفتاب را « 2 » مىبينى كه هر روز از مشرق برآيد و به مغرب فرو رود « 3 » سبب آن محدّد است كه هر روز دورى تمام كند و هشت قلك را با خود بقسر « 4 » بگرداند . و هر فلكى را دورى ارادى هست « 5 » و دورى قسرى .
ارادى آنست كه خود مىكند چنان كه [ بهر مدّتى دورى تواند كردن ] « 6 » ، و قسرى آنست كه محدّد هر روزى « 7 » او را « 8 » با خود بگرداند . و تا حقّ تعالى ايشان را آفريده « 9 » است هرگز نافرمانى نكردهاند ، چنان كه قرآن عزّ قائله خبر مىدهد :
« لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ »
« 10 » .
( 43 ) و بدان كه « 11 » حقّ تعالى هر چه آفريده است بسه قسم آفريده است :
بعضى بىواسطه چنان كه خبر مىدهد « 12 » در حقّ آدم عليه السلام « 13 » : « خلقت بيدى » « 14 » ، و در حقّ پيغامبر ما صلى اللّه عليه كه « 15 »
« وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً »
« 16 » ، و در حقّ آدم « 17 » :
« فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي »
« 18 » . و بعضى بواسطه چون علم پيغامبران « 19 » چنان كه خبر فرمود « 20 » در حقّ پيغامبر « 21 » ما صلى اللّه عليه و آله « 22 » :
« عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى »
« 23 » . و بعضى بجمع ، چنان كه خبر مىدهد :
هامش
( 1 ) بيك روز برد : بيك روز دور كندS( 2 ) آفتاب را : آفتابF( 3 ) رود :
مىرودS( 4 ) با خود بقسر : بقسر با خودS( 5 ) ارادى هست : است ارادىS( 6 ) بهر مدتى . . . تواند كردن : هر روزى مدتى تواند كردF( 7 ) روزى : روزS( 8 ) او را : -F( 9 ) آفريده : بيافريدندS( 10 ) سورهء 66 ( التحريم ) آيهء 9
( 11 ) و بدان كه :
بدان كهS( 12 ) مىدهد : مىدهندS( 13 ) عليه السلام : -F( 14 ) سورهء 38 ( ص ) آيهء 75
( 15 ) كه : -F( 16 ) سورهء 48 ( الفتح ) آيهء 3
( 17 ) آدم : آدميانS( 18 ) سورهء 15 ( الحجر ) آيهء 29 ، سورهء 38 ( ص ) آيهء 72
( 19 ) پيغامبران : پيغمبرانS( 20 ) فرمود :
مىدهدS( 21 ) پيغامبر : پيغمبرS( 22 ) صلى اللّه عليه و آله : -F( 23 ) سورهء 53 ( النجم ) آيه 6