6 - نسخهء بريتيش ميوزيم به شمارهء 16834
ddA . sreP
در سال 1114 نوشته شده است .
مرحوم حاج سيد نصر اللّه تقوى رسالهء يزدان شناخت را بنام رسالهاى از مصنفات شيخ شهاب الدين سهروردى در تهران به سال 1316 شمسى تصحيح و چاپ كردهاند .
مصحح مىگويد كه چهار نسخه براى تصحيح در اختيارشان بوده است كه : « يكى از آنها متعلق است به خود اين بنده . در يك نسخه نسبت رساله به عين القضاة داده شده و در يك نسخهء ديگر نسبت رساله را شيخ شهاب الدين سهروردى دادهاند » « 1 » متأسفانه مرحوم تقوى اختلافات نسخ را در حاشيه ثبت نكردهاند .
علت ترديد ما از نسبت دادن اين كتاب به عين القضاة آنست كه :
1 - هيچيك از تذكرهنويسان اين رساله را در رديف آثار عين القضاة ذكر نكردهاند ولى در بعضى از نسخ خطى اين رساله ، نساخ نام مؤلف را عين القضاة ذكر كردهاند . مضافا بر اينكه خود قاضى همدانى هم در هيچيك از آثار خود نامى از اين رساله نمىبرد .
ليكن گروهى از متأخرين را عقيده بر آنست كه چون مؤلف يزدانشناخت « در چند جاى كتاب « 2 » محضر او را مجلس عالى ذكر مىكند » « 3 » پس چنين استنتاج مىكنند كه مخاطب مؤلف رساله ، عزيز الدين اصفهانى وزير سلطان محمود بوده است زيرا عزيز الدين مذكور از سرسپردگان خاصهء قاضى همدانى بوده و بيشتر مكاتيبى كه از قاضى همدانى بجاى مانده خطاب به همين شخص است .
ما مىگوئيم اين استدلال نادرست است زيرا قاضى همدانى براى مريدان
هامش
( 1 ) - رسالهء يزدانشناخت تصحيح مرحوم تقوى ص 3 ؛
( 2 ) - يزدانشناخت چاپ دكتر كريمى ص 1 و 2 و 59 ؛
( 3 ) - مقدمهء رسالهء يزدانشناخت دكتر كريمى ص كب ؛