( 226 ) چه گويى بو جهل و بو لهب قرآن دانستند يا نه ؟ دانستند از جهت عربيّت حروف ، امّا از حقيقت او كور بودند ؛ و قرآن از ايشان خبر داد :
« صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ »
.
اى عزيز بدانكه قرآن ، مشترك الدّلالة و اللّفظ است : وقت باشد كه لفظ قرآن اطلاق كنند ، و مقصود از آن حروف و كلمات قرآن باشد ؛ و اين اطلاق مجازى بود . در اين مقام قرآن چنين گويد كه كافران ، قرآن بشنوند :
« وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ »
امّا حقيقت ، آن باشد كه چون قرآن را اطلاق كنند جز بر حقيقت قرآن اطلاق نكنند . و اين اطلاق حقيقى باشد در اين مقام كه گويد كه كافران نمىشنوند
« إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى »
؛ و جاى ديگر گفت :
« وَ جَعَلْنا عَلى قُلُوبِهِمْ أَكِنَّةً أَنْ يَفْقَهُوهُ وَ فِي آذانِهِمْ وَقْراً »
. ابو لهب از
« تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ »
چيزى ديگر شنود ، و ابو جهل از
« قُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ »
چيزى ديگر
هامش
( 1 ) دانستند يا نهAHMSUدانستند يا نه بلىBدانستندى اماPخود دانستندR- -
( 2 ) حروف . . . از ايشانA . . . Uاما گوش نداشتند كه بشنوند و بدانند و از حقيقت قرآن كور . . . ازيشان چنينB- - سورهء 2 ( البقرة ) آيهء 18 ، 171 م - -
( 3 ) الدلالة و اللفظ استA . . . Uدلالت ( لطفست ؟ ) لفظستB- -
( 4 - 5 ) در اين . . . بشنوندAHMPSUو از قرآن بعد از لفظ چيزى ديگر ندانند و اختلاف ايشان نشود و كافران نيز قرآن شنيدند اما ايشان را چه فايده از شنيدن به گوش كه آن استخوانست . گوش باطن بايد كه قرآن را بداند و دريابد . قرآن خواندن ديگرست و شنيدن و دانستن ديگرBدرين شنوندR- -
( 5 - 6 ) سورهء 9 ( التوبة ) آيهء 5 م - -
( 6 - 7 ) آن . . . برAMPSUقرآن چيزى ديگر آن . . . قرآن را شنود جز برBآن . . . جزHآن . . . لفظ قرآن را . . . برR- -
( 7 - 8 ) نكنند . . . شنوندASنكند يعنى بلفظ قرآن عزة نشود كافران از آن دور افتاده بودند كه قرآن را بلفظ دانستند و از حقيقت قرآن مرده بودند كهBنكنند . . . مقام گويد . . . شنوندHنكند . . . شنوندMنيفتد . . . شنوندPUنكنند . . . كه قرآن كافران نمىشنوندR- -
( 8 ) سورهء 27 ( النحل ) آيهء 80 ك - -
( 9 ) سورهء 6 ( الانعام ) آيهء 25 ك - -
( 9 - 10 ) سورهء 111 ( المسد ) آيهء 1 ك - -
( 10 ) شنودA . . . UنشنودH- -
( 10 - 1 ) از . . . كردABPRSUجز از . . . نكرد و اگر نهHاز . . . كرد اگر نهM- - سورهء 109 ( الكافرون ) آيهء 1 ك - -