راه نمايند كه « و إن تطيعوا تهتدوا » . از طاعت جز هدايت نخيزد
« وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا »
. چون اين هدايت پديد آيد تصديق دل يقين گردد . أمير المؤمنين علىّ بن ابى طالب - رضى اللّه عنه - از اين حالت خبر چنين داد كه « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » . اين تصديق تربيت صورت باشد اهل دين را در راه دين ، و اهل سلوك را در راه سلوك . تصديق چندان باعث باشد كه عمل صالح مؤثر آيد ؛ چون عمل صالح مؤثر شد عمل خود مرد را بيقين رساند ؛ چون بيقين رسد
« يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ »
بر ديدهء او عرض كنند . آخرت و احوال آن عالم و علوم و معارف آن جهان او را خود ذوق گردد .
( 99 ) تا اكنون در تشبيه بود كه
« فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ »
.
چون از شكّ و تشبيه فارغ گردد نفس او را به رنگ دل او گردانند . از اين قوم شود كه « أبدانهم فى الدّنيا و قلوبهم فى الآخرة » تنش در دنيا باشد و دلش بعقبى و آخرت باشد . يقين او پس از دنيا باشد كه چون او از دنيا برفت ، علم اليقين نقد شود ؛ آنگاه
هامش
( 1 ) سورهء 24 ( النور ) آيهء 54 م - - ازABHPSUاو را ازMR- -
( 1 - 2 ) سورهء 29 ( العنكبوت ) آيهء 69 ك - -
( 4 ) تربيت صورتASمرتبت صورتBHترتيب ضرورتMPUضرورتR- -
( 5 ) سلوك راA . . . UسلوكR- - تصديقA . . . Uاين حالتR- -
( 5 - 6 ) آيد . . . رسدBMآيد . . . رسيدAHPSUشود بعد از آن اعمال خود . . . رساند اين معنى باشد كهR- -
( 6 - 7 ) سورهء 14 ( ابراهيم ) آيهء 48 ك - -
( 7 - 8 ) آخرت . . . ذوقMPUعلوم آن جهان . . . ذوقASدنيا و آخرت و علوم آن جهان او را ذوقBHآخرت و علوم آن جهان او را رزقR- -
( 9 ) بودA . . . Uبود چون اين آيت روى نمايدR- - سورهء 32 ( السجدة ) آيهء 17 م - -
( 10 ) شكA . . . UننگR- - گرددBHPRUشودAMS- - دلA . . . U - H- - گردانندAMPRSUگرداندBH- -
( 11 ) تنشBMتنش و قالبشAPSUتن و قالب اوHنفس و قالبشR- - بعقبى و آخرتAMSدر آخرت و عقبىBHدر عقبىPUدر آخرتR- -
( 12 ) يقين اوAMSيقينBHPUو اهل يقين باشدR- - از . . . باشدAMPSUاز . . . نباشدBRاز اهل . . . باشدH- - برفت علمA . . . Uفنا گردد عينR- - نقد شودA . . . Uنقد او باشدH- -