قدم ، جان در بازى بر ساز باش ، و اگر نتوانى ترّهات صوفيان و مجاز و تكلّفات صوفيانه ترا چه سود دارد ؟ خواجه ابو على سرخسى اين بيتها را مبحث سخت وارد و لايق گفته است در معنى قول ذو النون :
درآى جانا با من به كار اگر يارى * و گرنه رو به سلامت كه بر سر كارى
نه همرهى تو مرا راه خويش گير و برو * ترا سلامت بادا مرا نگوسارى
مرا به خانهء خمار بر به دو بسپار * دگر مرا بغم روزگار نسپارى
نبيذ چند مراده براى مستى را * كه سير گشتم ازين زيركى و هشيارى
( 22 ) با تو گفتم اگرچه مخاطب تويى اما مقصود و فايده ديگرى ، و غايبى بر خواهد داشت . از آن بزرگ نشنيدهاى كه گفت : سى سالست كه سخن با خداى تعالى مىگويم و خلق مىپندارند كه با ايشان مىگويم . اى عزيز معذور دار . قاضى فضولى همدانى از كجا ، و اين سخنهاى اسرار از كجا ؟ گوينده نمىداند كه چه مىگويد ، شنونده چه داند كه چه مىشنود !
( 23 ) بسيار رسائل به روزگار دراز بقاضى امام سعد الدين بغدادى و خواجه امام عزّ الدين و إمام ضياء الدين و خواجه كامل الدولت و الدين نوشتم كه مجلدات بود ،
هامش
( 1 ) صوفيان و مجازMPمجازىABHPSB- -
( 2 ) داردA . . . U - M- - بيتها را . . . لايقAPSUبيتها را . . . دارد و لايقBHRبيتها مبحث . . . لايقM- -
( 3 ) در . . . النونBHPدر معنى ذو النونARSدرين معنىM- -
( 4 ) جانا با منMPRUبا من ياراABHS- - بر سرABHMRSسرPU- -
( 5 ) نگوسارىHMPRنگونسارىABS- -
( 6 ) دگرBHPUنگرAMSو گرR- -
( 8 ) باABHMRSنه باPU- -
( 8 - 9 ) ديگرى . . .
خواهدMPRديگرى . . . خواهد برABSديگران خواهند برH- -
( 9 ) داشتABHMRSگرفتPU- - باBHMRتا باAPSU- -
( 10 ) با ايشانBHMPRUبه ايشانAS- - دارABHMRSدارىPU- -
( 10 - 11 ) فضولى همدانىA . . . Uفصولى همهدانىB- -
( 11 ) اسرارA . . . U - B- -
( 12 ) داندA . . . UمىداندP- -
( 13 ) رسائل . . . بقاضىASسالها بقاضىBرسالها به روزگارHMرسائل روزگارPUروزگار درازR- -
( 14 ) الدولت و الدينBHMPUالدولتARS- - كهABHPSUكه در آنMR- -