البته داعى سعى كامل داشتم كه بوظيفه خود عمل نموده آن مرد محترم را بحقايق دين مقدس اسلام و مذهب حقهء جعفرى متوجه سازم .
در يكى از روزها ضمن صحبت ايشان گفتند تصديق مينمايم كه در ديانت اسلام مزايائى هست كه در ساير اديان نمىباشد چه آنكه اسلام در همه جا و همه كار اعتدال در عمل را مورد توجه قرار داده ولى در عين حال فراموش نكنيد كه در كشفيات عملى اروپائيها كه در تحت أوامر ديانت پاك حضرت مسيح هستند گوى سبقت و مسابقت را ربوده و عالمى را رهين منّت عملى خود قرار دادهاند .
داعى - در اينكه غربيها و ديگران هم سعى و جديّت بليغى در كشفيات علميه نمودهاند حرفى نيست بلكه مورد تصديق همه مىباشد ولى بايد ديد سرچشمهء تمدن علمى را از كجا گرفتند استاد و معلم آنها در علوم و فنون چه اشخاصى بودهاند البته چون خود شما از علماء و دانشمندانى هستيد كه در حقيقت هر چيزى غور و بحث نمودهايد تصديق مينمائيد كه سر چشمهء علوم و فنون غربيها از اسلام و اسلاميان بوده نه از تعاليم حضرت مسيح عليه السّلام .
چه آنكه غربيها تا قرن هشتم ميلادى بشهادت تاريخ غرق در توحش و بربريّت بودند و حال آنكه در همان زمان مسلمين پرچم دار علم و هنر بودند - چنانچه اكابر علماء خودتان از قبيل ارنست رنان فرانسوى و كارليل انگليسى و نورمال آلمانى و غيره اقرار به اين معنى دارند .
در همين سفر موقعى كه در كاظمين مشرف بودم شبى را مهمان جناب نواب محمّد حسين خان قزلباش بودم كه از خاندان محترم قزلباش و بسيار مرد شريفى است و سالها است در كربلا و كاظمين سكنا دارند و الحال معاون مندوب سامى در كل عراق عرب هستند - صحبت از اقرار و اعتراف اروپائيها بتمدن اسلام بميان آمد ايشان فرمودند اخيرا كتابى تأليف يكى از دانشمندان فرانسوى به زبان اردو ترجمه شده براى من يك جلد آوردهاند بسيار كتاب زيبائى است كه سيد فاضل جليل القدر هندى آقا سيد
شبهاى پيشاور در دفاع از حريم تشيع ( فارسى ) — صفحة 953
مساهمون: سلطان الواعظين ( السيد محمد الموسوي الشيرازي )
ص٩٥٣