فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ »
« 1 » ؛ يعنى همو كه گويد و بگرود دينى - كه آن غير اسلام بود - آن دين از وى مقبول نبود . پس ، ايمان غير اسلام نبود ، زيرا كه دين مقبول است به اتفاق همه . پس ، ايمان و اسلام هر دو يكى بود .
و بدان كه ظهور و شعار مسلمانى از پنج چيز بود :
اول ، گفتن كلمهء شهادت
دوم ، از گزاردن نماز پنجگانه
سوم ، « 2 » از داشتن روزهء رمضان
چهارم ، از دادن زكات مال
پنجم ، از حج كردن خانهء كعبه ، از كسى كه استطاعت داشته باشد .
اگر گويند كه قول پيغمبر - عليه الصّلاة و السّلام - : « الاسلام ان تشهد ان لا إله الّا اللّه و انّ محمّدا رسول اللّه و تقيم الصّلاة و تؤتى الزّكاة و تصوم رمضان و تحجّ البيت ان استطعت اليه سبيلا » ، دليل است بر آنكه اسلام اعمال جوارح بود ، نه تصديق قلبى .
جواب گوييم كه مراد پيغمبر - عليه السّلام - در اينجا از اسلام ، ثمرات و علامات اسلام بود ، نه حقيقت اسلام .
تمّت الرّسالة الشّريفة بعون اللّه تعالى و حسن توفيقه و الصّلاة و السّلام على سيّدنا و حبيبنا محمّد و آله الطّاهرين .
هامش
( 1 ) . آل عمران / 85 .
( 2 ) . اصل : سيم .