بىصبرى كند او را ملامت و ذمّ كند .
778 -
إنّ أشدّ النّاس عذابا يوم القيامة عالم لم ينفعه اللَّه بعلمه .
( 1 ) سختترين عذاب بقيامت عالمى را بود كه بعلمى كه خدايش داده سودى بوى نكرده باشد يعنى بعلم خود كار نكرده باشد .
779 -
إنّ شرّ النّاس عند اللَّه يوم القيامة من فرقه « 1 » النّاس اتّقاء فحشه .
( 2 ) بدترين مردمان روز قيامت بندهء بود كه فاحش زبان باشد و مردمان ازو ترسند از فحش زبانش .
780 -
إنّ من شرّ النّاس عند اللَّه يوم القيامة عبد أذهب آخرته به دنيا غيره
. ( 3 ) بدترين مردمان بنزديك خدا روز قيامت بندهء باشد كه آخرت بر خود بزيان آورد براى دنياى ديگرى .
781 -
إنّ أشقى الأشقياء من اجتمع عليه فقر الدّنيا و عذاب الآخرة .
( 4 ) بدبختترين همهء بدبختان كسى باشد كه درويشى دنيا و عذاب آخرت بر وى جمع شود يعنى در دنيا درويش بوده باشد و در طاعت بگذرانيده باشد ، و در آخرت بدوزخ شود .
782 -
إنّى أخاف على أمّتى بعدى أعمالا ثلاثة ؛ زلّة عالم ، و حكم جائر ، و هوى متّبع .
( 5 ) ميترسم بر امّتان پس از من بسبب سه كار ؛ يكى خطاى عالم كه قومى به دو بىراه باشند ، و حكم قاضى بيدادگر ، و هواى نفس كه پيرو آن شوند .
783 -
إنّى ممسك بحجزكم عن النّار و تقاحمون فيها تقاحم الفراش و الجنادب .
هامش
( 1 ) ابن الاثير در النهايه گفته : « الفرق بالتحريك الخوف و الفزع ؛ يقال :
فرق يفرق فرقا ؛ و منه حديث أبى بكر : باللَّه تفرقنى ؛ أى تخوّفنى » .