فقه استدلالى گونهاى از ارائهء فقه است كه فقيه احكام فقهى و نظريات مختلف مطرح در بارهء يك مسئله را همراه با استدلال و مستندات و نيز اشكالاتى كه بر هر نظريه وارد است ، بيان و از نظريهء برگزيدهء خود دفاع مىكند . 1
كتابهاى « المبسوط » شيخ طوسى ، « تذكرة الفقهاء » علامه حلى ، « الروضة البهية » شهيد ثانى و « جواهر الكلام » شيخ محمد حسن نجفى با اين رويكرد نگارش يافتهاند .
فقه تطبيقى
- - ) فقه مُقارَن
فقه جعفرى
فقه جعفرى : فقه شيعهء دوازده امامى .
فقه جعفرى ، منسوب به پيشواى ششم شيعيان ، حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام است . منشأ اين نسبت ، استحكام پايهها و گسترش فقه شيعه به دست آن حضرت است ؛ هرچند تأسيس و پايه گذارى آن به عصر پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و امامان پيشين باز مىگردد ؛ ليكن پيشواى ششم عليه السلام با توجه به شرايط سياسى و فرهنگى پيش آمده ، نقش بيشترى در نهادينه سازى اركان و گسترش فروع و ابعاد آن داشتند ؛ بدين جهت فقه شيعه به عنوان فقه جعفرى شناخته مىشود ( - - ) فقه ) .
فقه روايى
- - ) فقه منصوص
فقه فتوايى
فقه فتوايى : بيان احكام فقهى بدون استدلال .
فقه فتوايى گونهاى از ارائهء فقه است كه در آن ، فقيه نظر خود را بدون استدلال و ذكر مستندات بيان مىكند . 1
كتابهاى « الهداية » و « المقنع » شيخ صدوق ، « المقنعة » شيخ مفيد ، « النهاية » شيخ طوسى ، « شرائع الاسلام » محقق حلى ، « عروة الوثقى » سيد يزدى و « تحرير الوسيله » امام خمينى در شمار كتب فقه فتوايىاند 2 .
هامش
( 1 ) . فصلنامهء فقه اهل بيت ، شمارهء 23 / 228 ؛ مستند الشيعة ( مقدمه ) 1 / 12 - 13 .