برخى ، مبناى چنين چينشى را عموميت احكام به لحاظ مورد ابتلا بودن براى مكلفان دانستهاند ؛ 13 از اين رو ، عبادات - كه بر همهء مكلفان واجب است - و از عبادات ، نماز - كه تكليف روزانه است - و طهارت - كه شرط عبادت است - بر ديگر مباحث مقدم داشته شده است .
ترتيب مباحث فقهى ، بر اساس « شرائع الاسلام » كه مبناى عمل بسيارى از متأخران قرار گرفته ، بدين شرح است :
الف . عبادات : طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، صوم ، اعتكاف ، حج ، عمره ، جهاد ، امر به معروف و نهى از منكر .
ب . عقود : تجارت ، رهن ، مفلس ، حجر ، ضمان ، صلح ، شركت ، مضاربه ، مزارعه ، مساقات ، وديعه ، عاريه ، اجاره ، وكالت ، وقف ، صدقات ، سكنى و تحبيس ، هبه ، سبق و رمايه ، وصيت و نكاح .
ج . ايقاعات : طلاق ، خلع و مبارات ، ظهار ، ايلاء ، لعان ، عتق ، تدبير و مكاتبه و استيلاد ، اقرار ، جعاله ، ايمان و نذر .
د . احكام : صيد و ذباحه ، اطعمه و اشربه ، غصب ، شفعه ، احياء موات ، لقطه ، فرائض ، قضاء ، شهادات ، حدود و تعزيرات ، قصاص و ديات . 14
شيوهء ارائه مباحث : متون فقه شيعه از آغاز تا كنون به لحاظ نوع مباحث فقهى و خواست و نياز مخاطبان در قالبهاى مختلف و رويكردهاى متفاوت ، از جمله شيوههاى زير عرضه شده است .
1 . متونى كه در آنها غالبا نصوص روايات فقهى با حذف سند آمده است ، مانند « المقنع » و « الهداية » شيخ صدوق و « النهاية » شيخ طوسى .
2 . متونى كه با رويكرد فقه مقارن نگاشته شده و در آنها به ديدگاههاى فقهى شيعه و مذاهب فقهى اهل سنّت در مسائل اختلافى اشاره شده است ، مانند « الخلاف » شيخ طوسى و « تذكرة الفقهاء » علامهء حلّى .
3 . متونى كه در بردارندهء اختلاف نظر فقيهان شيعه در مسائل مختلف ، همراه ادلهء آن است ، مانند « مختلف الشيعة » علامه حلّى . « مفتاح الكرامة » سيد جواد عاملى را نيز به دليل جامعيت در نقل اقوال فقها مىتوان در زمرهء اين متون به شمار آورد .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 728
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٧٢٨