ضعيف ؛ خبر
- - ) حديث ضعيف
ضعيف العقل
ضعيف العقل : كم خرد .
ضعيف العقل به فرد كند ذهن و كم هوش ، همچون ابله ، خرفت و احمق اطلاق مىشود . 1 تفاوت چنين فردى با ديوانه آن است كه ضعف عقل ؛ يعنى عقب ماندگى ذهنى ناظر به اختلال در رشد طبيعى قواى ادراكى است ؛ بر خلاف جنون كه نوعى بيمارى روانى ناشى از اختلال در فعاليت طبيعى قواى ادراكى مىباشد ؛ بى آنكه در رشد قواى طبيعى توقفى روى داده باشد . 2 از احكام آن در بابهاى صلات ، جهاد ، حجر و نكاح سخن گفتهاند .
ضعف عقل و نماز : در تكبير چهارم نماز ميّت براى ميّت ضعيف العقلى كه حق را از باطل تشخيص نمىداد و بدون توجه و التفات ، اعتقادات اهل باطل را باز مىگفت ، اين گونه دعا مىشود :
« اللهم اغفر للذين تابوا و اتبعوا سبيلك و قهم عذاب الجحيم ؛ 3 خدايا ! كسانى را كه توبه كردند و راه تو را پيمودند بيامرز و آنان را از عذاب دوزخ بازدار » .
ضعف عقل و حجر : انسان كم خردى كه در داد و ستد قدرت مصلحت انديشى ندارد و به راحتى فريب مىخورد ، از تصرف در اموالش ممنوع است 4 ( - - ) سفاهت ) .
ضعف عقل و ولايت : چنانچه پدر يا جدّ پدرى ضعيف العقل باشد ، ولايتش ساقط مىشود . 5
ضعف عقل و جهاد : از ديوانه و نيز ضعيف العقل همچون ابله ، جزيه ( - - ) جزيه ) گرفته نمىشود ؛ 6 چنان كه در جنگ با كفّار ، افراد ضعيف العقل در صورت نجنگيدن با مسلمانان ، كشته نمىشوند . 7
( - - ) ابله ) ( - - ) عقل )
ضغث
ضِغث : بستهاى از چوب و مانند آن .
عنوان ياد شده در باب يمين و حدود به كار رفته است .
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام 21 / 237 ؛ 32 / 7 ؛ عوائد الايام / 521 *
( 2 ) . فصلنامه فقه اهل بيت ، شمارهء 53 / 70 - 71 *
( 3 ) . غنائم الايام 3 / 480 *
( 4 ) . عوائد الايام / 516 *
( 5 ) . المبسوط 4 / 181 *
( 6 ) . جواهر الكلام 21 / 237 *
( 7 ) . جامع المسائل ( بهجت ) 2 / 351 ؛ كشف الغطاء 4 / 377 .