اگر مقدار باقى مانده كفاف نفقه و خرجى برده را ندهد ، مولا بايد آن را كامل كند .
آيا جايز است مولا برده را بر انعقاد چنين قراردادى مجبور كند ؟ مسئله اختلافى است ؛ ليكن برده نمىتواند مولا را بر اين كار مجبور نمايد ؛ چنان كه جايز نيست مولا ضريبه را افزونتر از حاصل كسب برده قرار دهد يا باقى مانده كمتر از مقدار نفقهء برده باشد ، مگر آنكه مولا خود نفقهء او را بپردازد . 3
بنابر قول مشهور - كه بر آن ادعاى اجماع نيز شده است - برده نمىتواند مالك چيزى شود ؛ 4 ليكن برخى فاضل ضريبه را استثنا كرده و برده را مالك آن دانستهاند . 5
ضريح
ضريح : سازهاى به شكل مكعب كه بر قبر مىنهند .
ضريح در عربى به معناى شكاف ميانهء قبر و خود قبر آمده است ؛ 1 ليكن در فارسى در معناى سازهاى از فلز يا چوب به شكل مكعب كه بر قبر معصومان عليهم السّلام و ديگر بزرگان دين مىنهند ، به كار مىرود . در كلمات فقها نيز همين معنا مراد است . از احكام مرتبط با آن در بابهايى چون طهارت سخن گفتهاند .
احكام : ضريح معصومان عليهم السّلام و امام زادگان عظيم الشّأن ، محترم و تعظيم آن واجب است ؛ از اين رو ، نجس كردن آن ، همچنين هر اقدامى كه اهانت به شمار رود ، حرام است و در صورت نجس شدن ، زدودن نجاست از آن واجب است . 2
( - - ) زيارت ) ( - - ) مشاهد مشرّفه )
ضعف
ضعف : ناتوانى جسمى / از حالات حديث به لحاظ سند ( - - ) حديث ضعيف ) .
از ضعف به معناى نخست در بابهاى صلات ، صوم ، حج ، جهاد و حدود سخن گفتهاند .
هامش
( 1 ) . الحدائق الناضرة 25 / 140 *
( 2 ) . جواهر الكلام 31 / 393 *
( 3 ) . 393 - 394 *
( 4 ) . 24 / 171 - 176 *
( 5 ) . المختصر النافع / 132 .
( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « ضرح » *
( 2 ) . البيان / 93 ؛ الرسائل العشر ( حلّى ) / 59 ؛ العناوين 1 / 556 - 557 .