صلات : مستحب است امام جماعت حال ضعيفترين مأمومان را در نظر بگيرد و از نظر اختصار و تفصيل متناسب با توان آنان نماز بگزارد . 1
صوم : خون گرفتن از بدن از طريق حجامت و مانند آن و نيز حمام كردن براى روزهدار در صورتى كه موجب ضعف وى گردد ، مكروه است . 2
روزه گرفتن در روز عرفه چنانچه موجب ناتوانى در دعا گردد ، مكروه است . 3
روزهدار نمىتواند به خاطر ضعف روزه را افطار كند ؛ اما اگر ضعف او به اندازهاى است كه بر حسب عادت قابل تحمل نيست و يا تحملش بسيار دشوار است ، مىتواند افطار كند . 4
حج : چنانچه پياده رفتن به حج موجب ضعف در به جا آوردن مناسك حج گردد ، سواره رفتن افضل است . 5
مقدار واجب در وقوف مشعر از طلوع فجر روز عيد قربان تا طلوع خورشيد است ؛ از اين رو ، خروج از مشعر پيش از طلوع فجر جايز نيست ، مگر براى زنها ، بچهها ، پيران ، بيماران و افراد ناتوان . 6
جهاد : از وظايف حاكم اسلامى ، وارسى اسبهاى رزمندگان هنگام جنگ و جلوگيرى از شركت اسبهاى دست و پا شكسته ، پير ، لاغر و ضعيفى است كه توان جنگيدن بر آنها نيست . در صورت شركت چنين اسبهايى در جنگ آيا سهمى براى آنها در نظر گرفته مىشود يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 7
حدود : در اجراى حدّ تازيانه حال بيمار و ناتوان رعايت مىگردد و تا بر طرف شدن بيمارى و ناتوانى جسمى صبر مىشود ؛ ليكن چنانچه مصلحت در تعجيلِ اجراى حد باشد ، به تعداد تازيانه از شاخههاى نازك درخت جمع آورى و يكباره بر او زده مىشود . 8
( - - ) قدرت ) ( - - ) عجز ) ( - - ) تيسير )
هامش
( 1 ) . توضيح المسائل مراجع 1 / 803 م 1485 *
( 2 ) . جواهر الكلام 16 / 318 - 319 *
( 3 ) . 17 / 116 ؛ العروة الوثقى 3 / 660 *
( 4 ) . توضيح المسائل مراجع 1 / 895 م 1583 *
( 5 ) . مسالك الافهام 2 / 150 ؛ جواهر الكلام 17 / 310 - 313 *
( 6 ) . الحدائق الناضرة 16 / 444 ؛ جواهر الكلام 19 / 77 - 79 *
( 7 ) .
جواهر الكلام 21 / 205 - 206 *
( 8 ) . 41 / 339 - 340 .