1 - روزگار نامناسب و انسانهاى مسخ شده
أيّها النّاس ، إنّا قد أصبحنا فى دهر عنود . . .
و لا نتخوّف قارعة حتّى تحلّ بنا خ 32 / 1 و 2 ( اى مردم ما در روزگارى كينه توز صبح كرديم . . . و تا فتنهها بر ما هجوم نياوردهاند وحشتى نداريم )
2 - علل خونريزىها و مفاسد اجتماعى
و منهم المصلت لسيفه ، و المعلن بشرّه . . . و أوبق دينه لحطام ينتهزه ، أو مقنب يقوده ، أو منبر يفرعه خ 32 / 3 و 4 ( برخى از مردم شمشير كشيده و شر خود را آشكارا نشان مىدهند . . . دين خود را براى اينكه ثروتى بدست آورند تباه كردند . يا به منبرى رفته براى مردم سخنرانى ايراد كنند )
دوّم - اجتماعى ، علمى
1 - جامعه شناسى جوامع فاسد
أيّها النّاس ، إنّا قد أصبحنا فى دهر عنود . . .
و لا نتخوّف قارعة حتّى تحلّ بنا خ 32 / 1 و 2 ( اى مردم ما در روزگارى كينه توز صبح كرديم . . . و تا فتنهها بر ما هجوم نياوردهاند وحشتى نداريم )
2 - روانشناسى جوامع فاسد
أيّها النّاس ، إنّا قد أصبحنا فى دهر عنود . . .
و لا نتخوّف قارعة حتّى تحلّ بنا خ 32 / 1 و 2 ( اى مردم ما در روزگارى كينه توز صبح كرديم . . . و تا فتنهها بر ما هجوم نياوردهاند وحشتى نداريم )
3 - مردم شناسى
و النّاس على أربعة أصناف : منهم من لا يمنعه الفساد فى الأرض . . . و منهم المصلت لسيفه . . .
خ 32 / 2 و 3 ( مردم چهار گروهند . . . برخى براى فساد مانعى ندارند . . . و برخى ديگر آشكارا شمشير كشيدهاند )