مستحكم بر پايه و اساس دين وجود آورد كه اين خود يكى از بزرگترين كارهاى سياسى او بود كه با تلاش فراوان انجام گرفت و اين وحدت ملّى به نام « امّت اسلامى » هنوز پابرجاست و از اساسىترين پايهها در جهتدهى به سياست اسلامى به حساب مىآيد .
مسألهء تشكيل دولت و برقرارى پيمانهاى سياسى و انتظامات داخلى و ساختار ادارى و اجتماعى كه پايهگذارى آن در عهد رسالت انجام گرفت و سپس ادامه و توسعه يافت ، همگى از يك انديشهء سياسى اسلامى برخاسته كه پيامبر اكرم پايهگذار آن بوده است .
همه جنگها و صلحها و قراردادهاى منعقده با قبائل و كشورها كه در عهد رسالت انجام گرفت ، و خلفاى پس از وى بر همان شيوه رفتار مىكردند ، حاكى از ديد سياسى است كه از شريعت اسلام نشأت گرفته و ريشهء دينى و الهى دارد .
رهبرى پيامبر برخاسته از مقام نبّوت او
پيامبر اسلام كه خود زعامت امّت را برعهده داشت ، علاوه بر پيشواى دينى ، رهبر سياسى نيز به شمار مىآمد و اين سمت را برخاسته از نبوّت خويش مىدانست و به حكم
« النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ »
« 1 » فرمان حكومت را از جانب خدا دريافت كرده بود و اين أولوّيت بر انفس ، همان ولايت عامّه و زعامت سياسى است كه از مقام نبوّت او برخاسته است .
امام صادق عليه السّلام در اين زمينه مىفرمايد :
« إنّ اللّه أدّب نبيّه فأحسن تأديبه فلمّا أكمل له الأدب قال :
« وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ »
« 2 » . ثم فوّض إليه أمر الدين و الأمّة ليسوس عباده . . . » « 3 » .
خداوند پيامبر را تا سرحدّ كمال تربيت نمود ، لذا او را به شايستهترين كمالات ستود . آنگاه امر شريعت و مردم را به دو سپرد تا بندگان خدا را رهبرى كند و سياستمدارى را به دست گيرد .
خواهيم گفت كه بيعت در عهد رسالت ، تنها يك وظيفهء دينى و سياسى است كه
هامش
( 1 ) . سورهء احزاب 33 : 6 و نيز آيهءإِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ »( نساء 4 : 105 ) .
( 2 ) . سوره قلم 68 : 4 .
( 3 ) . اصول كافى ج 1 ص 266 رقم 4 ( صحيحهء فضيل بن يسار ) .