به منظور فراهم شدن نيرو و امكانات براى مقام زعامت ، انجام مىگرفته ، نه آنكه بيعتكنندگان او را براى زعامت برگزيده و به اختيار و انتخاب خود زعيم قرار داده باشند .
بلكه زعامت پيامبر به حكم قرآن ثابت بود و مردم موظّف بودند با او بيعت كنند ، تا امكانات رهبرى براى او فراهم باشد . پيامبر اكرم به همين منظور از مهاجرين و انصار بيعت مىگرفت ، تا پايههاى دستگاه سياسى و انتظامى خود را مستحكم سازد و بر مسلمانان واجب بود كخه اين نيرو را در اختيار او بگذارند .
با اندك مراجعت به زندگى سياسى پيامبر اكرم ، اين نكته روشن مىگردد كه پيامبر خود را از جانب خدا رهبر سياسى امّت مىدانست و به مردم هشدار مىداد كه به حكم وظيفه بايد با او همكارى كنند و بيعت كه رسم عربى بود و تعهّد بيعت كنندگان و وفادارى آنان را مىرساند ، به همين منظور انجام مىگرفت .
در بيعت « عقبهء ثانيه » كه شب هنگام ، در دامنهء كوهى بدور از چشم مشركين قريش ، با مردم مدينه - كه قبلا اسلام آورده بودند - انجام گرفت ، پيامبر - خطاب به آنان - گفت : بيعتى را كه با شما انجام مىدهم ، به هدف حمايت و پشتيبانى از من است تا همانگونه كه از جان و مال و ناموس خود دفاع مىكنيد ، از من نيز دفاع كنيد .
آنان - كه 73 مرد و 2 زن بودند - گفتند : ما براى حمايت از تو تا پاى جان ايستاده ، بيعت مىكنيم ، ما فرزندان جنگيم چونان حلقهاى تو را دربر مىگيريم .
در آن ميان ، يكى از بزرگان انصار به نام « ابو الهيثم بن التيّهان » گفت : اى رسول خدا ، ميان ما و قبائل يهود كه پيرامون مدينه سكنى گزيدهاند ، پيوندهاى نظامى بسته شده و با اين پيوند كه با تو مىبنديم ، آن پيوندها گسسته مىشود . ازاين پس تو نيز نبايد مارا رها سازى كه تنها بمانيم و با يهود درگير شويم .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله تبسّمى فرمود و گفت : ازاين پس شما از من هستيد و من از شما هستم ، مىجنگم با آنكه جنگيديد ، و مىسازم با آنكه ساختيد . از جان گذشتن و فداكارى نمودن از جانب شما ، و ما باهم پيوند خورده و گسستنى نيست . آنگاه همگى اعلام وفادارى همه جانبه نموده ، با او بيعت كردند .
سپس پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرمود : دوازده نفر از ميان خود معرفى كنيد تا نمايندگان شما باشند و به واسطهء آنان دستورات صادره ابلاغ گردد . پس هفت نفر از قبيلهء « خزرج »
ولايت فقيه (فارسى) — صفحة 29
مساهمون: الشيخ محمد هادي معرفة
ص٢٩