پيغمبر ايمان آوريد [ و به دستورهاى شرع ايمان كامل داشته باشيد ، آنگاه ] خداوند دو برابر بهرهء شما از رحمتش را به شما عنايت مىكند و [ درونتان ] براى شما چراغى فروزان قرار مىدهد تا در روشنايى آن راه سير كنيد » .
نكته : سبب اينكه در اين آيهها كلمهء « تقوا » همراه با « آمنوا » آمده ، اشاره به اين مطلب است كه تنها انسانهاى باپروا ، ايمان مىآورند . خداوند ، قرآن را هدايتگر انسانهاى باتقوا معرفى مىكند « 1 » ؛ چرا كه قرآن در كسانى تأثير مىگذارد كه داراى تعهد درونى باشند و احساس انسانيت كنند .
مراتب هدايت
هدايت داراى مراتبى است كه از فطرت آغاز شده ، به عصمت منتهى مىگردد .
در اينجا به اختصار به بيان اين مراتب مىپردازيم : « 2 »
1 . فطرت : همهء موجودات نظام هستى به سوى كمال نهايى خود در حركتند . اين حركت به سوى كمال كه در نهاد همهء موجودات قرار دارد ، هدايت فطرى و طبيعى است :
رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى
« 3 » .
2 . عقل : خداوند به انسان قدرت انديشه داده است تا خوب را از بد تشخيص دهد :
أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ * وَ لِساناً وَ شَفَتَيْنِ * وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ
« 4 » ؛ « آيا دو چشمش ندادهايم * و زبانى و دو لب * و هر دو راه [ خير و شر ] را به دو نموديم » . انسان با چشم ، گوش و زبان محسوسات را درك مىكند ، سپس با قدرت عقل در اين محسوسات مىانديشد و راه خير و شر برايش روشن مىشود . بنابراين انسان صلاح و فساد را به خوبى تشخيص مىدهد و مىتواند هريك را انتخاب كند .
هامش
( 1 ) . « ذلك الكتاب لا ريب فيه هدى للمتّقين » . بقره ، 2 .
( 2 ) . براى تفصيل بيشتر به بحث « نوع ارادهء الهى در آيهء تطهير » مراجعه كنيد .
( 3 ) . طه ، 50 .
( 4 ) . بلد ، 8 - 10 .