باشد كه امام بههيچوجه دچار سهو يا اشتباه نمىشود ؛ و گرنه هنگام برخورد با روايتهاى متعارض و متضارب ، مىگويد : « ممكن است امام اشتباه كرده باشد و دوگونه سخن گفته است » . فقيهى كه معتقد به عصمت امام است ، هنگام برخورد با روايتهاى متعارض ، به فكر علاج و رفع تعارض مىافتد . يك نمونهء آن مسألهء كر است كه در روايات دو ملاك براى مقدار كر ارائه شده است :
- از لحاظ وزن : هزار و دويست رطل ؛
- از لحاظ حجم : 5 / 3 وجب در 5 / 3 وجب .
يكى از فقهاى بزرگ در اين مسأله دچار اشكال شده و براى ملاك « حجم » ، يك مكعب سه بعدى در نظر گرفته است : 5 / 3 وجب طول در 5 / 3 وجب عرض در 5 / 3 وجب ارتفاع . حجم اين ظرف نزديك 43 وجب و وزن آن معادل دو هزار رطل مىشود . ايشان براى رفع اشكال تضاد بين اين دو ملاك هزار و دويست رطل - كه در روايت آمده است - و دو هزار رطل - كه معادل حجم 43 وجب است - مىگويد :
« ممكن است امام توجه نداشته است كه اين دو ملاك باهم نمىسازد » .
اما استاد ما ، آيت اللّه خوئى قدّس سرّه ، مىگفتند : « در روايت دو بعد مطرح است نه سه بعد ؛ يعنى : سطح و عمق مطرح شده است كه اين شكل يك استوانه است ، نه مكعب » . ايشان مىگفتند : « ما دو مرتبه آزمايش كرديم و طبق همين روايت ، شكل استوانهاى ساختيم و در هر دو مرتبه دقيقا به اندازهء 1200 رطل شد » .
اگر عقايد كلامى يك فقيه دقيق نباشد ، مرتكب اشتباههاى بزرگى مىشود . ما معتقديم ائمه مشرّع هستند و مصالح واقعيه را مىبينند و طبق آن تشريع مىكنند .
2 . فلسفهء ديگر عصمت ائمه عليهم السّلام اين است كه آنها از طرف پروردگار مبلّغ شريعت هستند و بايد از هرگونه آلودگى پاك و منزه باشند ؛ زيرا در غير اين صورت ، خودشان نياز به راهنمايى دارند . كسى كه خود ، آلوده است نمىتواند ديگران را از آلودگى باز دارد و سخنش هرگز مؤثر نخواهد بود ؛ ازاينرو شرط اول در تأثيرگذارى هر ارشادى ، پاك بودن واعظ از آلودگى است .
پرتو ولايت (فارسى) — صفحة 48
مساهمون: الشيخ محمد هادي معرفة
ص٤٨