ذريح پرسيد : « آيا تا به حال براى شما پيش آمده است كه از شما سؤالى شود و شما در آن باره نوشتهاى از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در اختيار نداشته باشيد ؟ »
امام صادق در پاسخ گفتند : « هان اى ذريح ، به خدا سوگند اگر بر ما [ افاضه نشود و علوم ما ] افزوده شود ، [ در زمينهء حوادث روزمره ] چيزى در دست نخواهيم داشت » .
عبد اللّه بن طلحه از امام پرسيد : « آيا چيزهايى بر علم شما افزوده مىشود كه نزد پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله نبوده است ؟ »
امام در پاسخ گفتند : « داوود ، آنچه پيامبران داشتند به ارث برد و خدا چيزى بر آن افزود ؛ سليمان نيز از داوود ارث برد و خدا بر آن افزود ؛ محمد صلّى اللّه عليه و آله از داوود و سليمان ارث برد و خداوند چيزى بر آن افزود . ما نيز آنچه كه پيغمبر در اختيار داشت به ارث برديم و خداوند به آن هم افزود » .
البته منظور اين نيست كه داوود و سليمان چيزهايى را بايد مىدانستند و خداوند به آنها نداد ؛ بلكه به پيامبران سلف در حد شرايط زمان خودشان علم اعطا مىشد و هرچه زمان و نيازها پيشرفت مىكرد ، بر علم پيامبران نيز افزوده مىشد .
امام صادق عليه السّلام در ادامه به طلحه توضيح دادند : « پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از علومى كه به امامان افزوده مىشود ، بىخبر نيست . پدرم مىگفت : " هر پنجشنبه اعمال بندگان بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عرضه مىشود و ايشان بر آن نظارت دارد و از همه چيز با خبر مىشود " . بنابراين چيزى بر علوم ما افزوده نمىشود ، مگر آنكه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از آن آگاه است » « 1 » .
علم غيب
در قرآن كريم آيههاى فراوانى وجود دارد كه علم غيب را مختص خداوند مىداند ؛ اما آيههاى ديگرى نيز وجود دارد كه اين آيهها را استثنا مىزند . مانند :
هامش
( 1 ) . بحار ، ج 26 ، ص 97 .