اما آقاى هدايت ( همان ، ص 59 ) اين قسمت را اينگونه آورده : « و از آن سوى كسانى كه در جستجوى بچه خردسالى باشند پديدار شود » .
شرح
( 49 ) . اين مطالب با تغييراتى مختصر و بعضا به كار بردن عباراتى ديگر تكرار نوشتههاى فصل ششم است كه گذشت .
( 50 ) . ر . ك : يادداشت 15 بخش قبل .
( 51 ) . براى توضيحات دربارهء درياچهء سه تخمه و مرو درخشان به ترتيب ر . ك : يادداشتهاى 20 و 21 بخش قبل .
( 52 ) . در بندهش هندى ، بخش سيزدهم انواع سگ را ده نوع شمرده است : 1 . پسوش هورو ، يا سگ گله .
2 . ويس هورو ، يا سگ نگهبان خانه . 3 . وهونزگ ، يا سگ ولگرد ، كه به دنبال خون و لاشه مىرود . 4 . توله . 5 .
ببرrabaBيا سگ آبى . 6 . روباه . 7 . راسو . 8 . ژوژه يا خارپشت . 9 . گربه آبى . 10 . موش فرخو . ( توضيحات بيشتر ر . ك : بندهش هندى ، رقيه بهزادى ، ص 92 - 93 ؛ ونديداد ، هاشم رضى ، 2 / 627 به بعد )
( 53 ) . هادخت نسك ، يكى از نسكهاى اوستاست . بنابر نوشته دينكرد نسك بيستم از اوستاى بزرگ زمان ساسانيان بوده است ، اما امروز جز اندكى از آن برجاى نمانده است . يشت يازدهم اوستا كه به نام ايزد سروش است « سروش يشت هادخت » نيز گفته شده است . از هادخت نسك چند بند پراكنده باقىمانده است كه از نوشتههاى اصلى اوستايى بهشمار نمىآيد و خطاهاى دستورى زياد دارد . برپايهء نوشتههاى كتاب گزيدههاى زادسپرم « هادخت نسك » رد نسكهاست . ( نيز نگاه كنيد به : يادداشت 2 بخش قبل )
( 54 ) . آقاى راشد محصل در توضيح آورده : « منظور از « آتش آبها » روشن نيست . شايد آتش موجود در ابر و باران يعنى « آتش وازشت » باشد . مىتوان چنين نيز پنداشت كه منظور از آبوآتش در اين عبارت ، ستايش دوازده هماست و هادخت نسك از طريق آبوآتش است » .
زند بهمن يسن ، ص 42 ، يادداشت 83
( 55 ) . آقاى راشد محصل در توضيح اين عبارت مىنويسد : « گاه دين و پادشاهى » در برابرdu n ? ed i h ? ag hiy ? adawx. در بند سى و ششم همين فصل بهصورتhiy ? adawx n ? ed h ? agبه كار رفته است . تركيبn ? ed hiy ? adawxمعنى « حكومت دين ، حاكميت دين » مىدهد . بنابراين احتمال دارد منظور نويسنده از اين عبارت « بازآرايى و حاكميت مجدد دين » باشد ( زند بهمن يسن ، ص 42 ، يادداشت 86 ) .
هدايت اين عبارت را به اين صورت آورده : « . . . و پايگاه دين و خداوندى را باز بپيراى » ( زند وهومن يسن ، ص 62 ) .
( 56 ) . دربارهء آذرگشنسپ ، آذرفرنبغ و آذربرزينمهر نگاه كنيد به : يادداشتهاى 16 و 35 فرگرد قبل .
( 57 ) . نگاه كنيد به : يادداشت 29 بخش قبل .
( 58 ) . دربارهء مهر ، رشن ، بهرام و اشتاد نگاه كنيد به : يادداشتهاى 31 - 34 بخش قبل .
( 59 ) . آقاى هدايت در توضيح اين بند مىنويسد : « از اين مطلب چنين برمىآيد كه نويسنده پايان فرمانروايى ملحدين را در خاتمهء هزار سال منتظر بوده است و پايان هزارهء هوشيدر با تاريخ 1635 - 1593 ميلادى تطبيق مىكند كه مقارن سلطنت شاه عباس بزرگ مىباشد ( زند و هومن يسن ، ص 64 ، يادداشت 4 و نيز نگاه كنيد به :
يادداشت 40 همين بخش ) .