زيرا آشكار است كه انسان با آن پاداش اخروى را كسب مىكند و در امور دنيا و آخرتش به آن نيازمند است ، و رسيدن به كمالات نيز متوقف بر آنست .
آرى ، دنيا موجب خسران و زيان نيز هست ، زيرا انسان با آن از حق رو مىگرداند و تبذير و اسراف مىكند ، و به مردم ستم روا مىدارد ، و در زمين سركشى مىنمايد و فساد به راه مىاندازد .
بنابراين دنيا وسيلهى آزمايش و امتحان انسان است ؛ خداى متعال مىفرمايد :
« إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا -
ما آنچه بر زمين است زينت آن قرار داديم تا ايشان را بيازماييم كدامشان بهتر عمل مىكنند » « 1 »
و مىفرمايد :
« إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ -
جز اين نيست كه اموال و فرزندانتان فتنه و آزمايشى است ، و نزد خدا پاداشى بزرگ است » « 2 »
بنابراين از آنچه ذكر شد بدست مىآيد كه عرف ميان ادّلهى مختلف را بدينگونه وفق مىدهد كه دنيا اگر وسيلهى كسب آخرت و معنويات باشد پسنديده و اگر خود هدف و منظور واقع شود ناپسند و مذموم است .
و نيز ممكن است بگوييم : از آيات و رواياتى كه مىگويد دنيا فضل از جانب خدا و رحمت و پاداش نيكوكاران و مؤمنان است ، استفاده مىشود كه : دنيا به معناى اعم آن به خودى خود محبوب و پسنديده است و اين با آنكه گاهى بالعرض هم پسنديده
هامش
( 1 ) - سورهى كهف آيهى 7
( 2 ) - سورهى تغابن آيهى 15