آنگاه دبيركلّ به من گفت : ما اين پنج بدل را كه نقش آن پنج نفر اصلى را بازى مىكنند ، در نقش آن اصليها به بازى درآوردهايم تا ببينيم كه آنها چگونه مىانديشند ؟ چرا كه ما اين بدلها را از اطّلاعاتى كه از تركيه ، ايران و عراق بدست آوردهايم بهرهمند مىسازيم و ايشان خود را به منزلهء آن پنج نفر اصلى فرض مىكنند سپس به سؤالات ما پاسخ مىدهند و ما تجربه كردهايم كه نتايج افكار اين پنج بدل ، در حدود هفتاد درصد با نحوهء انديشهء آن پنج نفر اصلى مطابقت دارد .
دبيركلّ گفت : اگر مىخواهى خودت امتحان كن ، تو كه با عالم نجف برخورد كردهاى .
گفتم : آرى ، مسائلى هم از مراجع تقليد نجف پرسيدهام .
آنگاه به نزد بدل مرجع تقليد نجف رفتم و به او گفتم : مولانا ! آيا براى ما شيعيان جايز است كه با حكومت عثمانى بجنگيم ؟ چرا كه حكومت عثمانى سنّى شديد التعصّب است .
بدل اندكى تأمّل كرد و گفت : براى ما جايز نيست كه با حكومت عثمانى به جهت اين كه سنّى مذهب است بجنگيم ، چرا كه مسلمانان همه باهم برادرند ولى از اين جهت كه بر امّت مسلمان ستم مىكنند جنگيدن با آنها جايز است و اين هم از باب امر به معروف و نهى از منكر است تا اين كه از ستمگرى بر ما دست بردارند و آن وقت ما ديگر با آنها و شؤون حكومتى آنها نزاعى نداريم .
من گفتم : مولانا ! رأى شما دربارهء طهارت يهود و نصارى چيست ؟ آيا اهل كتاب نجسند يا نه ؟
بدل گفت : آرى ايشان نجسند و اجتناب و دورى از آنها واجب است .
من گفتم : چرا ؟
او گفت : اين از باب مقابلهء به مثل است ، چرا كه آنها ما را كافر مىدانند و
مزدوران انگليس، خاطرات همفر جاسوس انگليس در كشورهاى اسلامى (فارسى) — صفحة 61
مساهمون: هامفري (مستر همفر)
ص٦١