تا برادرانشان آنان را در قسمت ديگر كرهء زمين ببينند . زيرا « الف و لام » در « المؤمن » براى جنس است و اطلاق دارد ؛ يعنى همهء مؤمنين را شامل مىشود .
و تلويزيون آن گونه قابل بهرهبردارى نيست كه هر كس بتواند برادر خودش را در آن ببيند ، بلكه تنها كسانى را در تلويزيون مشاهده مىكند كه در صحنه يا فيلم حاضر شدهاند .
تاكنون چند نفر از هفت ميليارد جمعيّت جهان « 1 » ، برادر خود را در تلويزيون ديدهاند ؟
نكتههاى قابل توجّه ديگرى در روايت وجود دارد كه دلالت بر تأكيد مطلب مىنمايد ؛ يعنى از آنها استفاده مىشود اطلاق ديدن مؤمن برادر خود را در قسمت ديگر كرهء زمين ، حتمى و قطعى است ؛ زيرا اين روايت : 1 - با جملهء اسميّه شروع شده است . 2 - در ابتداى آن كلمهء « إنّ » وجود دارد . 3 - « ليرى أخاه » با لام آورده شده كه همهء اينها دليل بر تأكيد اصل مطلب كه اطلاق كلام است مىنمايد .
با توجّه به اين نكات در آن عصر درخشان و شكوهمند ، هر فرد مؤمن برادر خود را از راههاى بسيار دور مىبيند همان گونه كه او نيز برادر خود را مىبيند و اين مطلبى است كه امام صادق عليه السلام در اين روايت آن را با چند تأكيد بيان فرمودهاند .
2 - روايت ظاهر در اين است كه برادر خصوصيّتى در مشاهده ندارد و امام عليه السلام آن را به عنوان مثال بيان نمودهاند و گرنه در آن زمان مؤمن نه تنها برادر خود بلكه خواهر ، مادر ، دختر ، همسر و ساير بستگانش را مىتواند از يك قسمت كرهء زمين در قسمت ديگر آن ببيند . آيا همهء خواهران و . . . بايد در تلويزيون برنامه داشته باشند تا مؤمن بتواند آنها را ببيند ؟ !
3 - ظاهر روايت اين است كه مقصود از ديدن در اين روايت طرفينى است
هامش
( 1 ) . آيندهء جهان : 5 .