نحن الكلمات الّتي لاتدرك فضائلنا ولاتستقصى . « 1 »
ما كلمات خداوند هستيم كه فضيلتهاى ما درك نمىشود و پايان ندارد .
بنابراين توضيح ، بيست و هفت حرفِ علم ، يعنى بيست و هفت وسيلهء آموختن علم و بدست آوردن دانش . اگر انسان تا قبل از ظهور از دو وسيله و دو طريق - چشم و گوش - علم و دانش را به دست آورده و مىآورد ، در عصر ظهور بيست و هفت طريق و راه فراگيرى علم به روى او گشوده مىشود .
راههاى ديگرى براى فراگيرى علم و دانش
1 - حسّ بويايى يا شامّه
حسّ بويايى يا شامّه يكى ديگرى از حواسّى است كه در صورت تكامل آن انسان مىتواند به وسيلهء آن آگاهىهاى فراوانى را از افراد به دست آورد .
برخى از افراد غير از حسّ سامعه و باصره ، مىتوانند از طريق حسّ شامّه بسيارى از مطالب را درك نموده و بر آگاهى خود بيفزايند .
اگر توجّه كرده باشيد در روايات وارد شده است كه حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند :
تعطّروا بالإستغفار لاتفضحكم روائح الذنوب . « 2 »
با استغفار ، خود را خوشبو سازيد تا بوى گناهان شما را رسوا نسازد .
برخى از افراد از بوى نفَس افراد مىتوانند اعمالى را كه او انجام داده است آگاه شوند . به اين جهت حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايند : استغفار كنيد تا ديگران از اعمال زشتى كه شما انجام دادهايد آگاه نشوند .
2 - حسّ لامسه
هامش
( 1 ) . بحار الأنوار : 50 / 166 .
( 2 ) . بحار الأنوار : 6 / 22 و 93 / 278 .